Meta ký hợp đồng AI 27 tỷ USD với Nebius, sa thải 20% nhân sự

Thỏa thuận của Meta với Nebius thể hiện một canh bạc khổng lồ nhằm thống trị hạ tầng AI. Tổng giá trị 27 tỷ USD chia thành hai phần: 12 tỷ USD cho dịch vụ điện toán trực tiếp chạy trên nền tảng Vera Rubin của NVIDIA, và 15 tỷ USD bảo lãnh dự phòng về cơ bản khóa chặt công suất dài hạn. Nebius — trước đây là nhánh quốc tế của gã khổng lồ tìm kiếm Nga Yandex trước khi tái cấu trúc năm 2024 — đã nhanh chóng tự định vị như một đối thủ đáng gờm trong không gian đám mây AI. Công ty vận hành các cụm GPU trên khắp châu Âu và Trung Đông, cung cấp giải pháp thay thế cho các hyperscaler như AWS và Google Cloud cho các khối lượng công việc AI chuyên biệt. Với Meta, thỏa thuận này bổ sung cho việc xây dựng trung tâm dữ liệu nội bộ. CEO Mark Zuckerberg đã cam kết chi từ 115 đến 135 tỷ USD cho hạ tầng AI chỉ riêng năm 2026, đưa Meta trở thành một trong những công ty chi tiêu AI lớn nhất thế giới bên cạnh Microsoft và Google.

Trong khi Meta đổ hàng tỷ USD vào phần cứng AI, công ty đồng thời lên kế hoạch sa thải khoảng 15.800 nhân viên — xấp xỉ 20% trong tổng số gần 79.000 người. Các đợt cắt giảm nhắm vào ba mảng chính: Reality Labs (bộ phận metaverse), đội ngũ ứng dụng Facebook cốt lõi và bộ phận bán hàng. Theo CNBC, Meta đã bắt đầu thông báo cho nhân viên bị ảnh hưởng theo từng đợt. Reality Labs, đã đốt hơn 50 tỷ USD từ năm 2020 với sức hút người tiêu dùng hạn chế, đối mặt với tỷ lệ cắt giảm sâu nhất. Đội ngũ ứng dụng Facebook — từng là cốt lõi của công ty — đang được tinh gọn khi các chỉ số tương tác ngày càng nghiêng về Instagram và Threads. Đợt sa thải này tiếp nối mô hình từ đợt cắt giảm "Năm Hiệu quả" 2023 của Meta nhưng ở quy mô lớn hơn đáng kể. Các nhà phân tích lưu ý thời điểm mang tính chiến lược: kết hợp cắt giảm việc làm với thương vụ AI đình đám tạo cho nhà đầu tư câu chuyện về tái phân bổ vốn có kỷ luật thay vì thuần túy cắt giảm chi phí.

Nebius ra đời từ việc tái cấu trúc Yandex năm 2024, công cụ tìm kiếm thống trị của Nga. Khi hoạt động quốc tế của Yandex được tách khỏi mảng kinh doanh Nga, Nebius thừa hưởng chuyên môn AI và học máy đẳng cấp thế giới cùng hạ tầng GPU đáng kể trên khắp châu Âu. Công ty nhanh chóng chuyển hướng thành nhà cung cấp đám mây AI chuyên dụng, cung cấp GPU-as-a-service tối ưu cho huấn luyện và suy luận mô hình ngôn ngữ lớn. Các cơ sở tại Phần Lan và Trung Đông mang lại sự đa dạng địa lý hấp dẫn đối với khách hàng doanh nghiệp quan tâm đến chủ quyền dữ liệu. Thỏa thuận với Meta đưa Nebius từ một đối thủ tương đối vô danh thành một trong những công ty hạ tầng AI lớn nhất thế giới chỉ sau một đêm. Các nhà phân tích ngành ước tính thỏa thuận sẽ tạo ra hơn 3 tỷ USD doanh thu định kỳ hàng năm cho Nebius, có khả năng đưa công ty có lãi trong vòng 18 tháng.