Điểm chính
- >WFP cắt giảm 40-60% viện trợ lương thực cho hơn 700.000 người tị nạn Rohingya từ tháng 4/2026
- >Khẩu phần giảm từ ~$12 xuống ~$5/người/tháng -- dưới mức tối thiểu để sống
- >Trẻ em dưới 5 tuổi: tỷ lệ suy dinh dưỡng cấp vượt ngưỡng khẩn cấp (~42%)
- >Ngân sách nhà tài trợ bị chuyển hướng sang xung đột Iran và Ukraine
- >Bangladesh hạn chế người Rohingya làm việc -- hoàn toàn phụ thuộc viện trợ suốt 9 năm
Người Rohingya: 9 năm lưu vong
Người Rohingya là cộng đồng dân tộc thiểu số Hồi giáo từ bang Rakhine, Myanmar. Năm 2017, quân đội Myanmar tiến hành chiến dịch mà Liên Hợp Quốc gọi là 'ví dụ sách giáo khoa về thanh lọc sắc tộc', buộc hơn 700.000 người phải chạy sang Bangladesh. Họ sống trong các trại tị nạn tại quận Cox's Bazar -- khu định cư tị nạn lớn nhất thế giới.
Chín năm đã trôi qua và không có giải pháp tái định cư nào được triển khai. Bangladesh hạn chế người Rohingya làm việc chính thức, khiến gần một triệu con người phụ thuộc hoàn toàn vào viện trợ quốc tế. Theo các báo cáo, trung bình mỗi người tị nạn sống với chưa đến $1 mỗi ngày viện trợ lương thực.
-> Tưởng tượng cả gia đình bạn chỉ có 160.000 đồng/tháng cho tất cả thức ăn -- đó là thực tế của một gia đình Rohingya 4 người.
Photo: UNHCR
Mức cắt giảm: Từ thiếu thốn đến nguy hiểm
Khẩu phần lương thực bị cắt giảm
Nguồn: Chương trình Lương thực Thế giới (WFP), tháng 3/2026
Chương trình Lương thực Thế giới thông báo cắt giảm 40-60% khẩu phần cho người tị nạn Rohingya tại Bangladesh bắt đầu từ tháng 4/2026. Mức viện trợ đã giảm dần qua nhiều năm: từ $12/người/tháng (2018) xuống $10 (2022), $8 (2024), và nay chỉ còn khoảng $5. Mức này thấp hơn đáng kể so với tiêu chuẩn tối thiểu 2.100 calo/ngày mà WHO khuyến nghị.
WFP cho biết nguồn ngân sách hiện tại chỉ đủ duy trì hoạt động đến tháng 6/2026 ở mức cắt giảm. Nếu không có cam kết tài trợ mới, tổ chức có thể phải tạm ngưng hoàn toàn chương trình lương thực -- một viễn cảnh chưa từng có tiền lệ với quy mô dân số này.
-> $5/tháng = khoảng 3.500 calo MỖI TUẦN. Một người lao động bình thường cần 14.700 calo/tuần.
Trẻ em trong khủng hoảng
Tình trạng suy dinh dưỡng
Theo UNHCR, tỷ lệ suy dinh dưỡng cấp vượt ngưỡng khẩn cấp
Trẻ em dưới 5 tuổi là nhóm dễ bị tổn thương nhất. Theo UNHCR, tỷ lệ suy dinh dưỡng cấp trong nhóm này đã vượt ngưỡng khẩn cấp -- mức mà tổ chức Y tế Thế giới phân loại là 'thảm họa nhân đạo'. Nhiều gia đình đã áp dụng chiến lược bỏ bữa: người lớn nhịn ăn để dành thức ăn cho trẻ nhỏ, nhưng ngay cả chiến lược này cũng không đủ khi khẩu phần bị cắt thêm.
Suy dinh dưỡng ở trẻ em không chỉ là vấn đề ngắn hạn. Các nghiên cứu cho thấy trẻ em bị suy dinh dưỡng trong 1.000 ngày đầu đời sẽ bị ảnh hưởng vĩnh viễn về phát triển thể chất và trí tuệ, tạo ra một thế hệ mang theo hậu quả suốt đời.
-> Một em bé Rohingya sinh ra hôm nay có nguy cơ bị ảnh hưởng phát triển trí tuệ vĩnh viễn chỉ vì thiếu $7 viện trợ lương thực mỗi tháng.
Tại sao viện trợ bị cắt: Cuộc cạnh tranh ngân sách toàn cầu
Cuộc khủng hoảng Rohingya đang chịu hậu quả trực tiếp từ sự cạnh tranh ngân sách nhân đạo toàn cầu. Kể từ khi xung đột Mỹ-Iran bùng phát ngày 28/2/2026, các quốc gia tài trợ lớn đã chuyển hướng hàng tỷ đô la sang ứng phó khủng hoảng Trung Đông. Đồng thời, cuộc chiến Ukraine tiếp tục hấp thụ một phần đáng kể ngân sách viện trợ của châu Âu.
Theo các nhà phân tích nhân đạo, hiện tượng 'mệt mỏi viện trợ' cũng đóng vai trò quan trọng. Cuộc khủng hoảng Rohingya đã kéo dài 9 năm mà không có giải pháp chính trị, khiến nhiều nhà tài trợ giảm ưu tiên. Các cuộc xung đột mới, có tính chất cấp bách trên phương tiện truyền thông, thường thu hút nguồn lực nhiều hơn các cuộc khủng hoảng kéo dài 'bị lãng quên'.
-> Chi phí cho 1 quả tên lửa hành trình Tomahawk ($2 triệu) có thể nuôi 33.000 người tị nạn Rohingya trong một tháng.
Photo: WFP
Lập trường của Bangladesh
Bangladesh -- một quốc gia đang phát triển với 170 triệu dân và GDP bình quân đầu người khoảng $2.800 -- đã gánh chịu gánh nặng tiếp nhận gần một triệu người tị nạn trong 9 năm qua. Chính phủ Bangladesh hạn chế người Rohingya tiếp cận thị trường lao động và giáo dục chính thức, với lập luận rằng việc hội nhập sẽ khuyến khích thêm dòng người tị nạn và tạo gánh nặng cho nền kinh tế.
Với mùa gió mùa bắt đầu từ tháng 6, lũ lụt hàng năm tại Cox's Bazar sẽ làm trầm trọng thêm khó khăn tiếp cận lương thực. Đường sá bị ngập, trại bị cô lập, và dịch bệnh bùng phát thường xuyên hơn trong mùa mưa. Sự kết hợp giữa cắt giảm viện trợ và thiên tai tạo ra một viễn cảnh đặc biệt nguy hiểm.
-> Mùa mưa 2025 đã phá hủy 2.000+ lều trại. Năm 2026, ít lương thực hơn + lũ lụt = thảm họa kép.
Cảnh báo từ các tổ chức cứu trợ
“Chúng tôi đang chứng kiến sự sụp đổ có hệ thống của mạng lưới an toàn nhân đạo cho cộng đồng dễ bị tổn thương nhất thế giới.”
“Chúng tôi buộc phải đưa ra những lựa chọn không thể -- ai được ăn và ai phải chịu đói. Không ai nên phải đưa ra quyết định đó.”
“Tình trạng suy dinh dưỡng cấp mà chúng tôi quan sát hiện nay nằm ở mức chúng tôi thường chỉ thấy trong các nạn đói.”
Bạn có thể làm gì
Trong bối cảnh các chính phủ giảm ưu tiên, đóng góp cá nhân trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Chỉ $5 -- giá một ly cà phê -- có thể cung cấp lương thực cơ bản cho một người tị nạn trong một tháng. Các tổ chức nhận quyên góp trực tiếp bao gồm WFP, UNHCR, Bác sĩ Không Biên giới, và Ủy ban Cứu hộ Quốc tế (IRC).
Ngoài quyên góp tài chính, việc nâng cao nhận thức trên mạng xã hội và liên hệ với đại biểu dân cử để vận động duy trì ngân sách nhân đạo cũng tạo ra tác động thực tế. Cuộc khủng hoảng Rohingya cần sự chú ý liên tục để không bị lãng quên hoàn toàn trong bóng tối của các cuộc xung đột khác.
-> 1 bữa phở ở Hà Nội (~$2) = 2 tuần gạo cho 1 trẻ em Rohingya. Mỗi đồng đều có ý nghĩa.
Dòng thời gian: 2017 - 2026
Hơn 700.000 người Rohingya chạy sang Bangladesh, tập trung tại Cox's Bazar.
-> Hình thành trại tị nạn lớn nhất thế giới.
WFP cung cấp đầy đủ khẩu phần $12/người/tháng cho hầu hết cư dân trại.
-> Trẻ em Rohingya được tiếp cận dinh dưỡng tối thiểu.
Trại bị phong tỏa, viện trợ bị gián đoạn nghiêm trọng.
-> Điều kiện vệ sinh xuống cấp, bệnh truyền nhiễm gia tăng.
WFP giảm khẩu phần từ $12 xuống $10/người/tháng do thiếu ngân sách.
-> Các gia đình bắt đầu bỏ bữa ăn để dành cho trẻ nhỏ.
Làn sóng tị nạn mới tràn vào Bangladesh khi giao tranh leo thang.
-> Trại quá tải, cơ sở hạ tầng lều trại xuống cấp.
Ngân sách nhà tài trợ chuyển sang Ukraine và Iran. Khẩu phần giảm xuống $5/người/tháng.
-> UNHCR cảnh báo 'thảm họa nhân đạo tồi tệ nhất trong thập kỷ'.
Nguồn tham khảo
- NBC News -- Iran war live updates (March 31, 2026)
- WFP -- Rohingya Emergency Response (2026)
- UNHCR -- Rohingya Refugee Crisis Overview (2026)
- Doctors Without Borders (MSF) -- Cox's Bazar Field Reports (2026)