
Ảnh: Reuters — Sàn giao dịch chứng khoán TP.HCM (HOSE) — trung tâm tài chính Việt Nam
FTSE Russell là tổ chức quốc tế chuyên phân loại thị trường chứng khoán toàn cầu thành 4 cấp: Developed (Phát triển), Advanced Emerging (Mới nổi tiên tiến), Secondary Emerging (Mới nổi thứ cấp), và Frontier (Cận biên). Việt Nam hiện đang ở cấp Frontier. Việc nâng hạng lên Secondary Emerging Market có nghĩa hàng trăm quỹ đầu tư quốc tế — bao gồm các quỹ ETF lớn theo dõi chỉ số FTSE Emerging Markets — sẽ tự động phải mua cổ phiếu Việt Nam theo trọng số mới. Trong bối cảnh VN-Index sụt giảm gần đây và sự phát triển hạ tầng như cảng Liên Chiểu Đà Nẵng, đây là sự kiện mang tính bước ngoặt cho thị trường vốn Việt Nam.
Từ năm 2018, Việt Nam đã liên tục nỗ lực cải cách thị trường vốn để đáp ứng tiêu chuẩn của FTSE Russell. Hành trình này không hề dễ dàng — đại dịch COVID-19, rào cản pháp lý, và những yêu cầu kỹ thuật phức tạp đã nhiều lần khiến tiến trình bị trì hoãn.
Khi được nâng hạng, Việt Nam sẽ được đưa vào chỉ số FTSE Emerging Markets — một trong những chỉ số được theo dõi nhiều nhất thế giới với tổng tài sản quản lý (AUM) ước tính hơn $1.8 nghìn tỷ USD. Với trọng số ban đầu khoảng 0.5-1.0%, dòng vốn thụ động (passive flows) ước tính từ $2-5 tỷ USD sẽ chảy vào thị trường Việt Nam trong 12-18 tháng đầu tiên sau nâng hạng.
Các cổ phiếu có vốn hóa lớn, thanh khoản cao và tỷ lệ free-float đáng kể sẽ được đưa vào rổ FTSE Emerging Markets. Dưới đây là danh sách các cổ phiếu dự kiến hưởng lợi nhiều nhất:
| Ticker | Công ty | Ngành | Tỷ trọng ước tính |
|---|---|---|---|
| VNM | Vinamilk | Thực phẩm | 8.2% |
| VHM | Vinhomes | Bất động sản | 7.5% |
| VIC | Vingroup | Tập đoàn | 6.8% |
| HPG | Hòa Phát | Thép | 5.9% |
| FPT | FPT Corp | Công nghệ | 5.4% |
| MBB | MB Bank | Ngân hàng | 4.7% |
| VCB | Vietcombank | Ngân hàng | 4.3% |
| MSN | Masan Group | Tiêu dùng | 3.8% |
FTSE Russell đánh giá thị trường dựa trên nhiều tiêu chí về cơ sở hạ tầng, thanh toán bù trừ, quyền truy cập của nhà đầu tư nước ngoài và minh bạch thông tin. Việt Nam đã hoàn thành tất cả 6 tiêu chí chính:
▸ Nếu bạn đang đầu tư cổ phiếu VN-Index, dòng vốn ngoại $1.5–2 tỷ USD dự kiến chảy vào sau nâng hạng có thể đẩy VN-Index tăng 10–15% trong 12 tháng — tương đương tăng ~150–200 điểm.
VSD đã vận hành hệ thống CCP từ tháng 3/2025, đáp ứng yêu cầu của FTSE Russell
Nghị định 155 cho phép NĐT ngoại mua không hạn chế qua chứng chỉ không có quyền biểu quyết (NVDRs)
Nhà đầu tư nước ngoài không còn phải ký quỹ 100% trước khi đặt lệnh mua
Chu kỳ thanh toán rút ngắn từ T+2.5 xuống T+2 chuẩn quốc tế
Yêu cầu pre-trade registration cho NĐT ngoại được gỡ bỏ
Các công ty niêm yết lớn đã công bố BCTC và thông tin trọng yếu bằng tiếng Anh
Lịch sử cho thấy các thị trường được nâng hạng từ Frontier lên Emerging đều trải qua giai đoạn tăng trưởng mạnh nhờ dòng vốn mới. Dưới đây là so sánh với các trường hợp gần đây:
| Quốc gia | Năm | Dòng vốn | Tác động |
|---|---|---|---|
| Ả Rập Xê Út | 2019 | $20B+ | Tadawul tăng 7% trong 6 tháng |
| Kuwait | 2020 | $3.5B | Thị trường tăng 20% trong năm nâng hạng |
| Argentina | 2019 | $2.5B | Dòng vốn mạnh dù bất ổn chính trị |
| Romania | 2020 | $2B | BET Index tăng 15% trong 12 tháng |
| Việt Nam (dự kiến) | 2025 | $2-5B | VN-Index mục tiêu 1,500+ |
Việc nâng hạng sẽ mở ra làn sóng đầu tư mới từ các quỹ ETF toàn cầu theo dõi chỉ số FTSE Emerging Markets, ước tính 2-5 tỷ USD trong 12-18 tháng đầu.
Các cổ phiếu có tỷ lệ free-float cao và thanh khoản tốt như FPT, VNM, HPG sẽ hưởng lợi nhiều nhất từ dòng vốn ngoại mới.
Việt Nam đã hoàn thành mọi tiêu chí cần thiết. Quyết định cuối cùng sẽ được công bố trong đợt đánh giá tháng 4/2025.
Nâng hạng không chỉ là câu chuyện ngắn hạn — đây là sự thay đổi cấu trúc, nâng tầm thị trường vốn Việt Nam lên sân chơi quốc tế.
Các chuyên gia và tổ chức phân tích đưa ra 3 kịch bản cho VN-Index trong 12 tháng sau khi được nâng hạng. Tất cả đều cho thấy tiềm năng tăng trưởng đáng kể so với mức hiện tại.
Nâng hạng thành công + dòng vốn ngoại mạnh + kinh tế tăng trưởng 7%+
Nâng hạng đúng lộ trình, dòng vốn vào từ từ theo các đợt rebalance
Hoãn nâng hạng hoặc môi trường vĩ mô toàn cầu bất lợi
Lưu ý: Tác động thực tế phụ thuộc vào nhiều yếu tố bao gồm tình hình kinh tế vĩ mô toàn cầu, chính sách tiền tệ của Fed, tốc độ giải ngân của các quỹ, và diễn biến kinh tế trong nước. Nhà đầu tư nên có chiến lược dài hạn thay vì chạy theo sóng ngắn hạn.
▸ Nếu bạn nắm giữ 100 triệu VND cổ phiếu VN-30, kịch bản cơ sở (+15%) đồng nghĩa danh mục tăng thêm ~15 triệu VND trong vòng 12 tháng sau nâng hạng.
FTSE Russell chính thức công bố kết quả đánh giá. Nếu đạt, Việt Nam sẽ được đưa vào lộ trình chuyển đổi.
Việt Nam được thêm vào chỉ số FTSE Emerging Markets với trọng số ban đầu. Các quỹ bắt đầu mua vào.
Trọng số đầy đủ được áp dụng. Dòng vốn thụ động đạt đỉnh trong giai đoạn rebalance.
Thanh khoản thị trường cải thiện, thêm nhiều quỹ chủ động (active funds) tham gia, doanh nghiệp nâng chuẩn quản trị.
Photo: ZestLab Archive
Từ khóa liên quan
Theo dõi xu hướng mới nhất
Bookmark trang này và quay lại thường xuyên để cập nhật thông tin mới nhất.