Honda lỗ 15,7 tỷ USD vì xe điện: lần đầu thua lỗ trong 70 năm

Ngày 12 tháng 3 năm 2026, Honda Motor Co. công bố sẽ ghi nhận khoản suy giảm giá trị 2,5 nghìn tỷ yên (15,7 tỷ USD) trên các tài sản phát triển xe điện, đầu tư sản xuất và chi phí nền tảng liên quan đến các xe dòng 0 Series đã bị hủy bỏ. Khoản chi phí này là một trong những khoản giảm giá trị đơn lẻ lớn nhất trong lịch sử ngành ô tô. Thông báo đã đảo ngược dự báo lợi nhuận cả năm của Honda từ mức lãi dự kiến 550 tỷ yên thành lỗ ròng 570 tỷ yên — đánh dấu khoản lỗ hàng năm đầu tiên của công ty kể từ giữa thập niên 1950, khi họ vẫn chủ yếu là nhà sản xuất xe máy. CEO Toshihiro Mibe thừa nhận Honda đã đánh giá quá cao tốc độ áp dụng xe điện toàn cầu và đánh giá thấp sức bền của nhu cầu xe hybrid. Khoản giảm giá trị xe điện của Honda không phải sự kiện đơn lẻ. Nó theo sau khoản lỗ tích lũy 5,1 tỷ USD từ xe điện của Ford, việc tái cấu trúc nền tảng Ultium của GM và việc Mercedes-Benz rút lui khỏi mục tiêu toàn xe điện vào năm 2030. Tổng cộng, các hãng ô tô toàn cầu đã giảm giá trị hơn 70 tỷ USD đầu tư xe điện kể từ năm 2023.

Bước chuyển hướng của Honda không phải là rút lui khỏi điện khí hóa — mà là tái hiệu chỉnh. Công ty giờ tin rằng xe hybrid sẽ thống trị giai đoạn chuyển tiếp đến năm 2035, mang lại biên lợi nhuận tốt hơn xe điện thuần trong khi vẫn giảm phát thải. Phép tính rất rõ ràng: dòng hybrid hiện tại của Honda đạt biên lợi nhuận 15-20%, tương đương xe xăng. Các mẫu xe điện bị hủy được dự báo thua lỗ đến ít nhất năm 2031. Tại các thị trường như Đông Nam Á, Ấn Độ và một phần Mỹ Latinh, hạ tầng sạc vẫn thưa thớt, khiến hybrid là lựa chọn điện hóa khả thi duy nhất. Honda có kế hoạch chuyển hướng nhân tài kỹ thuật và năng lực nhà máy từ các chương trình xe điện bị hủy sang hệ truyền động hybrid thế hệ tiếp theo. Công ty đang phát triển kiến trúc hybrid mới mà họ tuyên bố sẽ mang lại khả năng tăng tốc như xe điện và mức tiêu thụ nhiên liệu gần như xe điện trong khi chi phí sản xuất thấp hơn 30%.

Honda là thương hiệu ô tô bán chạy thứ hai tại Việt Nam, sau Toyota. Bước chuyển hướng hybrid có ảnh hưởng trực tiếp đến người tiêu dùng Việt Nam. Các mẫu xe phổ biến của Honda như CR-V và City có khả năng sẽ có phiên bản hybrid sớm hơn dự kiến, có thể tiết kiệm 30-40% nhiên liệu mà không lo hết pin như xe điện thuần. Đối với VinFast, việc Honda rút lui khỏi xe điện thuần là tín hiệu trái chiều. Một mặt, nó xác nhận mối lo của VinFast rằng thị trường xe điện đầy thách thức. Mặt khác, chiến lược toàn xe điện của VinFast giờ có ít hơn một đối thủ tại Đông Nam Á — Honda sẽ tập trung vào hybrid thay vì cạnh tranh trực tiếp với dòng VF 6, VF 7 và VF 9 của VinFast. Hạ tầng xe điện của Việt Nam vẫn còn hạn chế ngoài các thành phố lớn, khiến hybrid là lựa chọn thực tế cho hầu hết người mua. Bước chuyển hướng của Honda có thể thúc đẩy việc áp dụng hybrid trên khắp Việt Nam, nơi chi phí nhiên liệu vẫn là khoản chi lớn của hộ gia đình.