technology

Doanh số điện thoại sụt giảm kỷ lục năm 2026

Lượng xuất xưởng smartphone toàn cầu đang giảm với tốc độ nhanh nhất từng được ghi nhận. Thủ phạm không phải nhu cầu điện thoại yếu — mà là cơn khát vô đáy của các trung tâm dữ liệu AI đang ngốn sạch nguồn cung chip nhớ thế giới.

-13% YoY1.12B UnitsDRAM +40%
-13%
Giảm xuất xưởng so với cùng kỳ (IDC)
1.12B
Đơn vị dự báo năm 2026
$523
Giá bán trung bình kỷ lục
+40%
Tăng giá DRAM

Điểm chính

  • IDC dự báo giảm 13% so với cùng kỳ xuống 1,12 tỷ đơn vị năm 2026 — mức giảm mạnh nhất từng được ghi nhận và thấp nhất kể từ năm 2013.
  • Nguyên nhân gốc rễ không phải sự thờ ơ của người tiêu dùng mà là khủng hoảng nguồn cung: các trung tâm dữ liệu AI của Meta, Google, Microsoft ngốn quá nhiều DRAM khiến giá chip nhớ di động tăng 40%.
  • Morgan Stanley cắt giảm 15% dự báo smartphone 2026, trong khi giá bán trung bình tăng 14% lên mức kỷ lục 523 USD khi nhà sản xuất chuyển chi phí linh kiện sang người dùng.
  • Phân khúc giá rẻ (dưới 200 USD) bị tàn phá — chi phí nguyên vật liệu tăng 20-30%, lượng xuất xưởng giảm 31% — trong khi phân khúc cao cấp (trên 800 USD) vẫn tăng khoảng 4%.
  • Samsung và Apple có vị thế tốt nhất để vượt qua bão tố nhờ tích hợp dọc. Các hãng Trung Quốc như Xiaomi và Oppo bị bóp biên lợi nhuận vì thiếu nguồn chip nhớ nội bộ.
Biểu đồ giảm lượng xuất xưởng smartphone cho thấy mức giảm mạnh nhất từng ghi nhận năm 2026
Photo: Counterpoint Research

Cách các trung tâm dữ liệu AI bóp nghẹt nguồn cung chip nhớ cho smartphone

Sự suy giảm chưa từng có của ngành smartphone bắt nguồn trực tiếp từ một nút thắt duy nhất: DRAM. Cùng loại chip nhớ hỗ trợ đa nhiệm trên điện thoại cũng chính là huyết mạch của các cụm huấn luyện AI. Và hiện tại, AI đang thắng trong cuộc chiến đấu giá. Meta, Google và Microsoft cùng đặt hàng hơn 60% sản lượng HBM3E (bộ nhớ băng thông cao) toàn cầu trong quý I/2026. Nhu cầu khổng lồ này lan truyền khắp chuỗi cung ứng chip nhớ. Samsung và SK Hynix — cùng kiểm soát khoảng 70% sản lượng DRAM toàn cầu — đã chuyển công suất sản xuất sang chip nhớ máy chủ biên lợi nhuận cao, khiến DRAM di động rơi vào tình trạng thiếu hụt triền miên. Kết quả là bài toán tàn khốc cho các nhà sản xuất điện thoại. Một chiếc điện thoại tầm trung cần 18 USD chip DRAM năm 2024 giờ phải chi 25-30 USD cho cùng dung lượng. Nhân với hàng trăm triệu đơn vị, toàn ngành đối mặt hàng tỷ USD chi phí linh kiện bổ sung. Nhà sản xuất có hai lựa chọn: chịu lỗ trên biên lợi nhuận vốn đã mỏng, hoặc tăng giá và chứng kiến sản lượng sụp đổ. Đa số chọn phương án sau.

Giá rẻ so với cao cấp: Hai thị trường, hai số phận

Giá rẻ (dưới 200 USD)Cao cấp (trên 800 USD)
Xu hướng xuất xưởngGiảm 31% so với cùng kỳTăng 4% ổn định
Tác động chi phí linh kiện+20-30% tàn phá+8-12% kiểm soát được
Phản ứng người dùngTrì hoãn nâng cấpNâng cấp vì tính năng AI
Biên lợi nhuận OEMGần bằng không hoặc âm15-25% khỏe mạnh
Hãng chủ chốtXiaomi, Realme, TranssionApple, Samsung, Google

Chúng ta đang chứng kiến sự tái phân bổ nguồn lực bán dẫn mang tính lịch sử từ điện tử tiêu dùng sang hạ tầng AI. Ngành công nghiệp smartphone là thiệt hại phụ trong cuộc chạy đua xây dựng trí tuệ nhân tạo tổng quát.

Counterpoint Research, March 2026

Kẻ thắng, người thua trong khủng hoảng chip nhớ

Samsung Electronics

Lợi thế kép: lãi từ bán DRAM đắt cho khách AI, đồng thời dòng Galaxy hấp thụ tăng chi phí tốt hơn đối thủ

Apple iPhone

Hợp đồng chip nhớ dài hạn và sức mua khổng lồ bảo vệ iPhone khỏi đợt tăng giá tồi tệ nhất; nhu cầu cao cấp vẫn vững

Xiaomi & Oppo

Bị bóp chặt nhất — phụ thuộc mua chip nhớ giá chợ với biên lợi nhuận siêu mỏng ở phân khúc dưới 300 USD

Thị trường mới nổi

Châu Phi, Ấn Độ, Đông Nam Á chịu ảnh hưởng nặng nhất — điện thoại giá rẻ ngày càng đắt, khoảng cách số giãn rộng

Nhà sản xuất chip nhớ (SK Hynix, Micron)

Lợi nhuận kỷ lục khi nhu cầu AI đẩy giá DRAM tăng 40% — nhưng đối mặt giám sát quản lý về phân bổ nguồn cung

Gã khổng lồ AI (Meta, Google, Microsoft)

Gom chip nhớ bằng mọi giá — việc xây hạ tầng của họ trực tiếp gây ra khủng hoảng nguồn cung smartphone

Diễn biến cuộc khủng hoảng

Q4 2025

Giá DRAM bắt đầu tăng tốc khi đơn hàng AI tăng vọt

Samsung và SK Hynix thông báo chuyển công suất lớn từ di động sang chip nhớ máy chủ HBM3E. Giá chợ tăng 15% trong một quý.

Nếu bạn định mua điện thoại tầm trung giá 250 USD, cùng cấu hình giờ tốn 290-310 USD — thêm một tháng tiền điện thoại với nhiều gia đình.
Jan 2026

IDC đưa ra dự báo giảm lịch sử: -13%

IDC điều chỉnh dự báo smartphone toàn cầu 2026 từ 1,29 tỷ xuống 1,12 tỷ đơn vị — mức điều chỉnh giảm mạnh nhất trong một năm trong lịch sử theo dõi.

Ít hơn 170 triệu điện thoại nghĩa là 170 triệu người trên thế giới dùng máy cũ lâu hơn — ứng dụng chậm, lỗ hổng bảo mật, thiếu tính năng.
Feb 2026

Morgan Stanley cắt giảm 15% dự báo, cảnh báo 'chuyển dịch cấu trúc'

Các nhà phân tích tại Morgan Stanley hạ bậc toàn bộ chuỗi cung ứng smartphone, lưu ý nhu cầu chip nhớ AI không mang tính chu kỳ mà là cấu trúc — đây là bình thường mới.

Với nhà đầu tư nắm cổ phiếu Qualcomm hay MediaTek, đây là tín hiệu gió ngược nhiều năm — không phải giảm một quý.
Mar 2026

Giá bán trung bình đạt kỷ lục 523 USD khi phân khúc giá rẻ sụp đổ

Giá bán trung bình tăng 14% lên mức cao nhất mọi thời đại 523 USD. Phân khúc dưới 200 USD giảm 31%, trong khi cao cấp trên 800 USD tăng 4%. Thị trường smartphone đang phân hóa.

Tại Việt Nam, một chiếc Xiaomi Redmi giá 3,5 triệu đồng năm ngoái giờ lên 4,5-5 triệu đồng — đẩy người mua phân khúc rẻ sang mua máy cũ hoặc kéo dài chu kỳ nâng cấp.

Cuộc chạy đua vũ trang hạ tầng AI đằng sau tình trạng thiếu hụt

Để hiểu vì sao chiếc điện thoại tiếp theo của bạn đắt hơn, hãy theo dõi dòng tiền. Chỉ riêng quý I/2026, Meta cam kết chi 115-135 tỷ USD cho hạ tầng AI. Google phân bổ 75 tỷ USD. Microsoft ngân sách hơn 80 tỷ USD. Mỗi công ty này cần lượng lớn bộ nhớ băng thông cao (HBM) cho các cụm GPU — và bộ nhớ đó đến từ cùng dây chuyền sản xuất chip nhớ di động. SK Hynix, nhà sản xuất HBM lớn nhất thế giới, đã công khai tuyên bố không thể đáp ứng đồng thời nhu cầu AI và di động. Nhà máy Icheon tại Hàn Quốc gần như chuyển toàn bộ sang sản xuất HBM3E. Siêu nhà máy Pyeongtaek của Samsung kể câu chuyện tương tự: chip nhớ máy chủ mang lại biên lợi nhuận gấp 3-4 lần chip nhớ di động, khiến quyết định kinh doanh trở nên hiển nhiên. Hậu quả lan rộng. Chip Snapdragon 8 Gen 4 của Qualcomm nằm trong kho vì OEM không thể tìm đủ DRAM để ghép. MediaTek hoãn ra mắt hai chipset tầm trung. Ngay cả Apple, với khả năng quản lý chuỗi cung ứng huyền thoại, được cho là đã đảm bảo phân bổ chip nhớ đến tận 2027 với giá cao hơn thị trường — chi phí cuối cùng sẽ đến tay người tiêu dùng.
Cảnh báo khoảng cách số
Với việc điện thoại dưới 200 USD trở nên khan hiếm, ước tính 400 triệu người ở các thị trường mới nổi có thể không đủ khả năng mua smartphone vào năm 2027. ITU Liên Hợp Quốc đã ghi nhận phân bổ chip nhớ là mối lo ngày càng tăng về công bằng số.

Đây không phải vấn đề cầu — người tiêu dùng muốn mua điện thoại. Đây là vấn đề phân bổ nguồn cung do kinh tế AI chi phối. Nhà sản xuất chip nhớ đang hợp lý chọn khách hàng AI biên lợi nhuận cao hơn thay vì OEM di động biên lợi nhuận thấp.

Morgan Stanley Equity Research, February 2026

Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo: Ba kịch bản cho năm 2027

Kịch bản 1 — Mở rộng công suất: Samsung và SK Hynix hoàn thành dây chuyền sản xuất mới vào cuối 2027, giảm bớt tình trạng thiếu DRAM. Sản lượng smartphone phục hồi lên 1,2 tỷ đơn vị nhưng không bao giờ trở lại đỉnh 1,4 tỷ. Đây là quan điểm đồng thuận. Kịch bản 2 — AI tăng tốc: Nhu cầu chip nhớ AI vượt xa công suất mới. Sản lượng smartphone giảm tiếp xuống 1,0 tỷ đơn vị. Phân khúc dưới 200 USD gần như biến mất ở thị trường phát triển. Điện thoại cơ bản quay trở lại ở thị trường mới nổi. Kịch bản 3 — Thích ứng ngành: OEM áp dụng kiến trúc mới — thiết kế tính toán trên bộ nhớ, chiến lược chiplet, xử lý chuyển sang đám mây — giảm 30-40% nhu cầu DRAM mỗi thiết bị. Đổi mới sinh ra từ khan hiếm. Dù kịch bản nào, một thay đổi cấu trúc là vĩnh viễn: ngành smartphone sẽ không bao giờ còn là khách hàng chính của chip nhớ. Hạ tầng AI đã chiếm ngôi vương, và ngành di động phải thích nghi với vị thế thị trường phụ cho nguồn lực bán dẫn mà nó từng thống trị.

Câu hỏi thường gặp

HD
Bởi Hoa Dinh · Founder & Biên tập công nghệ cao cấp
Đăng ngày: 27 tháng 3, 2026
technology·smartphone shipments 2026 · memory chip shortage · phone prices 2026 · IDC smartphone forecast
Chia sẻ

Từ khóa liên quan

smartphone shipments 2026memory chip shortagephone prices 2026IDC smartphone forecastSamsung Apple salesAI data center memoryDRAM price surgesmartphone market decline

Theo dõi xu hướng mới nhất

Bookmark trang này và quay lại thường xuyên để cập nhật thông tin mới nhất.