Giá xăng RON 95 giảm kỷ lục 5.625 đồng/lít ngày 27/3/2026

Bắt đầu từ 0h00 ngày 27/3/2026, giá xăng dầu Việt Nam chứng kiến mức giảm mạnh nhất trong một kỳ điều chỉnh kể từ hơn 10 năm qua. Xăng RON 95-III — loại được sử dụng phổ biến nhất — giảm 5.625 đồng/lít, từ 29.957 đồng xuống 24.332 đồng/lít. E5 RON 92, loại pha ethanol, giảm 4.749 đồng/lít xuống 23.326 đồng. Dầu diesel 0.05S, nhiên liệu cho phần lớn vận tải thương mại, giảm 2.459 đồng/lít xuống 35.440 đồng. Mức giảm này không đến từ giá dầu thế giới sụt giảm — thực tế dầu thô đang tăng. Thay vào đó, việc giảm giá hoàn toàn là kết quả của biện pháp tài khóa: đồng thời miễn 3 loại thuế vốn chiếm 15-20% giá bán lẻ xăng dầu.

Ngày 26/3/2026, Thủ tướng Phạm Minh Chính ký Quyết định 482/QĐ-TTg — biện pháp tài khóa khẩn cấp đồng thời đưa 3 loại thuế xăng dầu về mức 0%. Đây là điều chưa từng có: các lần can thiệp trước chỉ nhắm vào một loại thuế. Ba loại thuế được miễn: • Thuế bảo vệ môi trường (BVMT): Trước đó 2.000–4.000 đồng/lít tùy loại. Nay về 0. • Thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB): Trước đó 10% giá cơ sở với RON 95. Nay về 0. • Thuế giá trị gia tăng (VAT): Trước đó 8% giá bán trước thuế. Nay về 0. Biện pháp có hiệu lực từ 0h00 ngày 27/3 đến hết ngày 15/4/2026 — trong 20 ngày. Chính phủ sẽ xem xét tình hình trước khi quyết định gia hạn, khôi phục một phần hoặc toàn bộ các loại thuế này.

Nghịch lý của đợt giảm giá này là giá dầu thô thế giới không giảm — mà đang tăng. Dầu Brent tăng 6% trong tháng 3/2026, chủ yếu do căng thẳng leo thang giữa Iran và Mỹ quanh eo biển Hormuz. Eo biển này xử lý khoảng 20% lượng dầu giao dịch toàn cầu, và bất kỳ gián đoạn nào đều đẩy giá tăng vọt. Việt Nam nhập khẩu khoảng 70% lượng xăng dầu thành phẩm. Nếu không có can thiệp, giá trong nước đã tăng đáng kể kỳ này. Quỹ bình ổn giá — công cụ đệm truyền thống — đã giảm xuống còn khoảng 320 tỷ đồng, quá mỏng để hấp thụ toàn bộ cú sốc. Trước nguy cơ giá xăng vượt ngưỡng tâm lý 30.000 đồng/lít với RON 95, Thủ tướng chọn phương án mạnh nhất: đưa cả 3 loại thuế áp dụng về 0 cùng lúc. Đây là sự hy sinh tài khóa — ước tính khiến ngân sách mất 3.000–4.000 tỷ đồng trong 20 ngày.

Eo biển Hormuz — tuyến đường thủy hẹp giữa Iran và Oman — là điểm nghẽn dầu mỏ quan trọng nhất thế giới. Khoảng 21 triệu thùng dầu đi qua mỗi ngày, chiếm khoảng 20% giao dịch dầu mỏ toàn cầu. Trong tháng 3/2026, các cuộc đối đầu hải quân lặp đi lặp lại giữa tàu Vệ binh Cách mạng Iran và lực lượng hộ tống Hải quân Mỹ đã gây chấn động thị trường. Dầu Brent đã tăng từ khoảng 78 USD lên gần 83 USD/thùng trong tháng — tăng 6%. Các nhà phân tích cảnh báo rằng bất kỳ gián đoạn thực sự nào đối với giao thông tàu chở dầu có thể đẩy giá vượt 100 USD, gây tác động nghiêm trọng cho các quốc gia nhập khẩu dầu như Việt Nam. Với người tiêu dùng Việt Nam, điều này có nghĩa giá xăng thấp hiện tại hoàn toàn do chính sách, không phải do thị trường. Nếu Chính phủ dỡ bỏ miễn thuế vào giữa tháng 4 trong khi căng thẳng Hormuz vẫn tiếp diễn, giá sẽ gần như chắc chắn tăng mạnh trở lại.