Diem chinh
- >Trump tuyen bo Iran yeu cau ngung ban; Iran bac bo hoan toan (NBC News, 1/4)
- >Dau Brent tam giam duoi $100/thung tren tin don ngung ban, roi phuc hoi tren $105
- >Xăng Mỹ tang 65% len tren $4/gallon; diesel tang 91% ke tu khi chiến tranh
- >Houthi phong dot ten lua thu ba ve phia Israel — lam phuc tap đàm phán
- >Tây Ban Nha, Y, Pháp dong cua truoc cac yeu cau quan su cua My
Tin don ngung ban: thuc hay hu?
Xác suất ngừng bắn (ước tính)
Ngay 31 thang 3, Tong thong Trump tuyen bo Iran da 'cau xin' đàm phán ngung ban. Bo ngoại giao Iran ngay lap tuc phu nhan, goi day la 'tuyen truyen tam ly'. Khong co trung gian doc lap nao xac nhan bat ky kenh lien lac nao dang hoạt động. Oman, quoc gia thuong dong vai tro trung gian giua phuong Tay va Iran, chua dua ra binh luan chinh thuc.
Tin don ngung ban da tao ra biến động manh tren thị trường dau. Ngay 1 thang 4, Brent tam thoi cham $98,50 — lan dau tien giam duoi $100 ke tu dau cuoc chien — khi co báo cáo chua xac nhan ve đàm phán bi mat. Nhung chi vai gio sau, khi Iran phu nhan, dau quay lai tren $105.
Photo: Reuters
-> thị trường dau dao dong 5-8% chi dựa trên tin don — cho thay su noi so cuc do ve nguon cung.
biến động gia dau: Duoi $100 roi tro lai
Eo bien Hormuz van la diem nghen nghiem trong. Luu luong tau da giam 94% tu 120 tau/ngay xuong con 7 tau khong thuoc Iran. Khoang 20% nguon cung dau mo va LNG toàn cầu bi gian doan. IEA goi day la 'thach thuc an ninh nang luong lon nhat lịch sử.'
-> Hold 1.000 thung dau? Gia tri giam $6.500 khi Brent cham $98,50, roi tang lai $6.500 chi trong 4 gio.
Giá xăng: Người tiêu dùng gánh chịu
Giá xăng Mỹ đã tăng 65% lên trên $4/gallon kể từ khi xung đột bắt đầu. Dầu diesel tăng mạnh hơn với 91%, tác động trực tiếp đến chi phí vận chuyển hàng hóa. Một số bang như California và Hawaii chứng kiến giá vượt $5,50/gallon. Hiệp hội Ô tô Mỹ ước tính mỗi hộ gia đình chi thêm $120-160/tháng cho nhiên liệu.
-> Trung bình người Mỹ chi thêm $120-160/tháng cho xăng. Người Việt chi thêm 150.000-200.000 VND/tháng.
NATO đối mặt voi Trump
Đồng minh NATO từ chối hỗ trợ Mỹ
Putin đồng ý với đánh giá 'NATO là hổ giấy' của Trump — theo NBC News
Mot so dong minh NATO quan trong nhat dang tu choi ho tro cac chien dich quan su cua My tai Iran. Tây Ban Nha dong khong phan cho may bay My. Y tu choi cho phep su dung cac can cu cua My tren lanh tho nuoc nay. Pháp chan cac tuyen tiep te. Dong thai nay khien cac chuyen gia quoc phong dat cau hoi ve su gắn ket cua lien minh NATO.
Dang chu y, Tong thong Nga Putin duoc cho la dong y voi đánh giá cua Trump rang NATO la 'ho giay'. Day la lan hiem hoi hai doi thu dia chinh tri cung nhat tri ve mot vấn đề, lam noi bat su ran nut sau sac trong lien minh phuong Tay.
Photo: Reuters
-> Neu NATO khong ho tro, My phai tu ganh chi phí $500 trieu/ngay cho chien dich — ap luc ngân sách lon.
Houthi leo thang: Mat tran thu ba
Luc luong Houthi tai Yemen da phong dot ten lua thu ba ve phia Israel vao dau thang 4, danh dau su leo thang dang ke tu khi ho bat dau tan cong truc tiep lanh tho Israel ngay 29 thang 3. Truoc do, Houthi chi tap trung vao tau thương mại tren Bien Do. Cac cuoc tan cong nay bien xung dot tu doi dau song phuong My-Iran thanh khủng hoảng da mat tran.
Moi cuoc tan cong cua Houthi lam phuc tap con duong den ngung ban, vi bat ky thoa thuan nao cung phai giai quyet vấn đề Houthi — dieu ma Iran co kha nang hoac san sang kiem soat han che. Cac nguon ngoại giao cho biet day la tro ngai chinh cho bat ky khuon kho ngung ban nao.
-> Moi qua ten lua Houthi tang phi bao hiem van chuyen Bien Do them 0.5-1% — doanh nghiệp xuất khẩu VN chiu ảnh hưởng truc tiep.
tác động den Việt Nam
Việt Nam chiu ap luc truc tiep tu cuoc khủng hoảng dau mo do phu thuoc vao nhập khẩu dau tho cho hoạt động loc dau noi dia. Xang RON 95 da tang len khoang 27.850 VND/lit, muc cao nhat trong 12 tuan. chi phí van chuyen hàng hóa tang 15-20%, day gia thuc pham len cao tren ca nuoc.
Nha may loc dau Nghi Son va Binh Son dang hoạt động giam cong suat do kho khan trong viec tim nguon dau tho o muc gia truoc chiến tranh. Chinh phu da day nhanh ke hoach chuyen doi nhien lieu sinh hoc. Trung binh nguoi di lam Việt Nam chi them khoang 150.000-200.000 VND/thang cho nhien lieu.
-> Xe may chay 30km/ngay, chi phí xang thang tang them ~45.000 VND so voi truoc chiến tranh.
diễn biến noi bat
Hon 100 muc tieu bi tan cong. Brent tang 8% trong phien.
-> Gia vang SJC tang 2 trieu/luong trong phien.
Thuy loi duoc trien khai, gia dau tang 12% qua dem.
-> Gia nhien lieu VN bat dau tang dot ngot, xe tai van chuyen phai tinh phi phu.
Muc cao nhat ke tu 2014. Lau Nam Goc trien khai them luc luong.
-> Xang RON 95 VN vuot moc 26.000 VND/lit lan dau trong 2 nam.
Ten lua dan dao truc tiep vao lanh tho Israel. Vom Sat danh chan 2/3 ten lua.
-> Phi bao hiem van chuyen Bien Do tang them 1%, xuất khẩu VN bi ảnh hưởng.
Tehran bac bo. Dau dao dong manh 5-8% trong ngay.
-> Nha đầu tư VN phan ung: VN-Index giam 1.2% do lo ngai gia dau.
Brent cham $98,50 tren tin don Oman lam trung gian. Phuc hoi tren $105 trong vai gio.
-> Day la lan dau dau giam duoi $100 ke tu dau chien — tin hieu hy vong mong manh.
Kich ban tiep theo
Thoa thuan qua trung gian Oman. Hormuz mo lai. Dau giam xuong $85-90.
Tiep tuc chien nhung khong leo thang. Dau dao dong $105-120.
Chien dich tren bo hoac Houthi mo rong. Dau co the vuot $140.
Uoc tinh cua ZestLab dựa trên phân tích nguon cong khai. Khong cau thanh tu van tài chính.