6 tuần nhiên liệu phản lực: Cuộc chiến Iran đe dọa bầu trời châu u
IEA cảnh báo chỉ còn 6 tuần dự trữ nhiên liệu. KLM, Lufthansa, SAS cắt hàng trăm chuyến bay.
Đăng ngày 18 tháng 4, 2026
Photo: Reuters
Những con số then chốt
Khủng hoảng nhiên liệu phản lực: Toàn cảnh
Eo biển Hormuz, nơi 75% nhiên liệu phản lực của châu u đi qua, đã trở thành chiến trường từ khi Mỹ và Iran bước vào xung đột quân sự vào cuối tháng 2/2026. Với 22 tàu chở dầu bị tấn công chỉ trong 7 tuần, chuỗi cung ứng nhiên liệu hàng không toàn cầu rơi vào tình trạng hỗn loạn chưa từng có.
Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đã đưa ra cảnh báo đáng lo ngại: châu u chỉ còn khoảng 6 tuần nhiên liệu phản lực dự trữ. Giá jet fuel đã phá vỡ mọi kỷ lục, chạm mức 1.800 USD/tấn, gấp gần 3 lần so với mức trung bình trước xung đột.
Giá dầu Brent vượt 100 USD/thùng, so với mức 66 USD trước chiến tranh. Đây không chỉ là cuộc khủng hoảng nhiên liệu, mà là mối đe dọa hiện hữu đối với khả năng di chuyển bằng đường hàng không của hàng triệu người.
Các hãng hàng không bị ảnh hưởng
Photo: AP/Getty via ABC News
KLM Royal Dutch Airlines đã hủy 160 chuyến bay trên các tuyến xuyên lục địa. SAS Scandinavian Airlines thông báo hủy hơn 1.000 chuyến, ảnh hưởng tới hàng trăm nghìn hành khách trong mùa cao điểm du lịch.
Lufthansa, hãng hàng không lớn nhất châu u, đã quyết định đóng cửa hoàn toàn nhánh khu vực CityLine. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử một nhánh Lufthansa bị đóng cửa vì lý do chi phí nhiên liệu.
Tác động tài chính
Nhiên liệu chiếm 25-35% chi phí vận hành hãng bay. Khi giá jet fuel tăng gấp 3, mỗi chuyến xuyên Đại Tây Dương chi thêm 50.000-80.000 USD tiền nhiên liệu.
Chuỗi cung ứng sụp đổ
Photo: AFP via Gulf News
Eo biển Hormuz rộng chỉ 33 km tại điểm hẹp nhất, nhưng mỗi ngày có khoảng 21 triệu thùng dầu đi qua, tương đương 1/5 sản lượng dầu thế giới. Khi Iran triển khai thủy lôi và tên lửa chống hạm, các hãng bảo hiểm hàng hải đã tăng phí bảo hiểm lên 300-500%, khiến nhiều tàu chở dầu không dám đi qua.
Các nước châu u đang tìm nguồn cung thay thế từ Mỹ, Nigeria và Na Uy, nhưng năng lực vận chuyển và lọc dầu của các nguồn này không thể bù đắp khoảng trống từ Trung Đông trong ngắn hạn. Các nhà máy lọc dầu ở Rotterdam và Antwerp đã giảm công suất 30% do thiếu nguyên liệu.
-> Nếu bạn đặt vé bay châu u mùa hè, phụ phí nhiên liệu có thể tăng thêm 100-200 EUR mỗi vé khứ hồi.
So sánh giá: Trước và sau xung đột
| Chỉ tiêu | Trước xung đột | Hiện tại |
|---|---|---|
| Dầu Brent | $66/bbl | >$100/bbl |
| Jet Fuel | $650/ton | $1,800/ton |
| Phí bảo hiểm hàng hải | Chuẩn | +300-500% |
| Tàu qua Hormuz/ngày | ~60 | <25 |
Dòng thời gian sự kiện
Lực lượng Iran tấn công 3 tàu chở dầu, mở đầu chiến dịch phong tỏa hàng hải.
-> Phí bảo hiểm hàng hải tăng gấp đôi trong 48 giờ.
Giá nhiên liệu phản lực phá mốc tâm lý 1.000 USD, các hãng bay bắt đầu tính toán cắt chuyến.
-> Vé máy bay châu u tăng trung bình 15-20% trong tuần đó.
Làn sóng hủy chuyến lớn nhất trong lịch sử hàng không châu u, ảnh hưởng hàng trăm nghìn hành khách.
-> Cổ phiếu hàng không châu u giảm 8-12% trong phiên.
Nhánh hàng không khu vực CityLine bị đóng cửa hoàn toàn, lần đầu tiên trong lịch sử Lufthansa Group.
-> Hàng nghìn nhân viên bị ảnh hưởng, nhiều tuyến bay nội Đức bị xóa.
Cơ quan Năng lượng Quốc tế đưa ra cảnh báo nghiêm trọng nhất, jet fuel đạt 1.800 USD/tấn.
-> Nếu không tìm nguồn cung thay thế, các sân bay châu u có thể cạn nhiên liệu vào cuối tháng 5.
Hiệu ứng lan tỏa toàn cầu
Cuộc khủng hoảng không chỉ giới hạn ở châu u. Các hãng hàng không châu Á cũng bắt đầu cắt giảm chuyến bay qua Trung Đông. Singapore Airlines, Emirates và Qatar Airways đã điều chỉnh lộ trình để tránh khu vực nguy hiểm, kéo dài thời gian bay và tăng chi phí nhiên liệu.
Ngành du lịch toàn cầu đối mặt thiệt hại ước tính 40-60 tỷ USD trong mùa hè 2026, theo IATA. Các hãng hàng không giá rẻ bị ảnh hưởng nặng nề nhất vì biên lợi nhuận mỏng và không có hợp đồng phòng ngừa rủi ro nhiên liệu dài hạn.
-> Du lịch Đông Nam Á có thể hưởng lợi khi khách chuyển hướng khỏi châu u: Việt Nam, Thái Lan, Indonesia sẽ đón thêm khách nội vùng.