Artemis II bay qua Mặt Trăng 2026: Phi hành đoàn lập kỷ lục 252.756 dặm

Khoảnh khắc lịch sử: Con người trở lại Mặt Trăng sau 54 năm

Lúc 14:37 EST ngày 6/4/2026, tàu Orion của sứ mệnh NASA Artemis II hoàn thành cú bay qua Mặt Trăng gần nhất, đánh dấu lần đầu tiên con người tiếp cận Mặt Trăng kể từ Apollo 17 tháng 12/1972. Phi hành đoàn bốn người đã vượt kỷ lục khoảng cách Apollo 13 và đang trên đường trở về Trái Đất.

Artemis II không phải là sứ mệnh đáp xuống — đó là nhiệm vụ của Artemis III dự kiến năm 2027-2028. Nhưng chuyến bay thử nghiệm này lại mang ý nghĩa không kém: nó chứng minh tàu Orion, hệ thống hỗ trợ sự sống, và toàn bộ kiến trúc Artemis có thể đưa con người ra khỏi quỹ đạo Trái Đất thấp và trở về an toàn. Xem thêm bối cảnh chương trình tại trang tổng hợp các sứ mệnh vũ trụ 2026.

→ Với Việt Nam, đây là cơ hội truyền cảm hứng cho sinh viên STEM và chương trình Vệ tinh Quốc gia — khoảnh khắc Earthrise của Artemis II được phát trực tiếp trên VTV2.

Sáu ngày trong không gian: Dòng thời gian sứ mệnh

Kỷ lục 252.756 dặm: So với Apollo thì sao?

Trong suốt 54 năm, Apollo 13 giữ kỷ lục khoảng cách xa nhất con người từng đạt được từ Trái Đất: 248.655 dặm. Kỷ lục đó là hệ quả của tai nạn — khi bình oxy nổ năm 1970, phi hành đoàn buộc phải bay quỹ đạo free-return quanh Mặt Trăng để quay về.

Artemis II phá kỷ lục đó một cách có chủ đích: 252.756 dặm, vượt hơn 4.111 dặm. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử một sứ mệnh được thiết kế để đưa con người đi xa hơn bất kỳ sứ mệnh Apollo nào.

→ Khoảng cách 4.111 dặm bổ sung này tương đương bay thêm gần 6.614 km — gấp khoảng 3 lần chiều dài Việt Nam từ Hà Giang đến Cà Mau.

Bảy giờ khoa học: 35 mục tiêu địa chất

Trong khoảng 7 giờ bay gần Mặt Trăng, phi hành đoàn quan sát 35 đặc điểm địa chất, nổi bật là Orientale Basin — miệng hố va chạm rộng 600 dặm ở mặt xa của Mặt Trăng. Họ ghi lại hình ảnh phổ rộng, video 4K, và ảnh khoa học phục vụ việc lập bản đồ cho sứ mệnh Artemis III.

Để hiểu rõ hơn về bước tiền đề của sứ mệnh này, đọc thêm bài tổng quan sứ mệnh Artemis II 2026 của ZestLab.

Nhật thực từ không gian: Chưa từng có trong lịch sử

Khi Orion lướt phía sau Mặt Trăng, phi hành đoàn chứng kiến Mặt Trời bị che khuất gần một giờ — góc nhìn chưa từng có trong lịch sử du hành vũ trụ có người lái. Từ khoảng cách lunar, Mặt Trăng đủ lớn để che hoàn toàn Mặt Trời trong thời gian dài, tạo ra vành nhật hoa sáng rực quanh bóng đen.

Integrity và Carroll: Câu chuyện đặt tên miệng hố

Phi hành đoàn đề xuất đặt tên hai miệng hố trên Mặt Trăng: "Integrity" — tên tàu chỉ huy Orion, và "Carroll" — tưởng niệm bà Carroll, vợ cố của chỉ huy Reid Wiseman. Bà qua đời trong quá trình Wiseman huấn luyện cho sứ mệnh. Đề xuất sẽ được gửi lên Hội Thiên văn Quốc tế (IAU) để xét duyệt chính thức.

→ Một khoảnh khắc nhân văn hiếm hoi trong kỹ thuật hàng không vũ trụ — nhắc nhở rằng sau mỗi sứ mệnh là những con người có gia đình, mất mát, và hy vọng.

Phi hành đoàn: Bốn con người, bốn cột mốc

Tiếp theo là gì? Artemis III và cực Nam Mặt Trăng

Nếu Artemis II hạ cánh an toàn, NASA sẽ chuyển sang Artemis III — lần hạ cánh có người lái đầu tiên lên Mặt Trăng kể từ Apollo 17 năm 1972. Mục tiêu: cực Nam Mặt Trăng, nơi có các miệng hố luôn bóng tối chứa băng nước — tài nguyên sống còn cho việc thiết lập hiện diện lâu dài.

Sứ mệnh dự kiến diễn ra cuối năm 2027 hoặc 2028, phụ thuộc vào tiến độ SpaceX Starship HLS. Nếu thành công, thế hệ Artemis sẽ không chỉ quay lại Mặt Trăng — mà còn tạo tiền đề cho sứ mệnh con người lên Sao Hỏa trong thập niên 2030.

Nguồn tham khảo

• NASA — Artemis II Flight Day 6: Crew Ready for Lunar Flyby — 2026-04-06
• CNN Live Updates — NASA Artemis 2 Flyby Moon Mission — 2026-04-06
• NPR — Artemis II Astronauts Heading Home After Historic Flyby — 2026-04-06

Câu hỏi thường gặp