Artemis II lập kỷ lục mới: 252.756 dặm — chuyến bay có người lái xa Trái Đất nhất lịch sử
Vào ngày 6/4/2026, phi hành đoàn Artemis II vượt qua kỷ lục 56 năm tuổi của Apollo 13. Bốn phi hành gia trở thành những con người đầu tiên tận mắt nhìn nửa tối Mặt Trăng và chứng kiến nhật thực từ không gian cislunar.
Đăng ngày 8 tháng 4, 2026 · ZestLab Khoa học
Tóm tắt nhanh
- Artemis II đạt 252.756 dặm — kỷ lục bay có người lái xa Trái Đất nhất, vượt Apollo 13 sau 56 năm.
- 4 phi hành gia: Wiseman, Glover, Koch (NASA) và Hansen (CSA — người Canada đầu tiên bay gần Mặt Trăng).
- Phi hành đoàn áp sát bề mặt Mặt Trăng ~4.067 dặm và là những người đầu tiên tận mắt nhìn nửa tối.
- Chứng kiến khoảng 54 phút nhật thực toàn phần khi Mặt Trăng che Mặt Trời từ Orion.
- Đây là chuyến bay thử nghiệm Orion + SLS — chưa hạ cánh; Artemis III mới là sứ mệnh đáp xuống.
- Splashdown dự kiến quanh 11/4/2026 trên Thái Bình Dương ngoài khơi Baja California.
Cú lật đổ kỷ lục Apollo 13
Trong hơn nửa thế kỷ, kỷ lục bay xa Trái Đất nhất của con người vẫn là 248.655 dặm — do Apollo 13 lập tháng 4/1970 trong tình huống bất khả kháng. Khi modul dịch vụ phát nổ, NASA buộc phải bay vòng qua Mặt Trăng theo quỹ đạo free-return, vô tình đẩy phi hành đoàn xa hơn bất kỳ chuyến bay nào trước đó. Suốt 56 năm, không một con người nào lặp lại.
Ngày 6/4/2026, Artemis II thay đổi điều đó. Quỹ đạo bay của Orion được tính toán để vừa thực hiện flyby an toàn, vừa đưa con tàu tới apogee mới: 252.756 dặm. Khoảng cách này không phải tai nạn — đây là kỷ lục được lên kế hoạch.
→ Phân tích ZestLab: chênh lệch 4,101 dặm tương đương 1.65% — không lớn về tỉ lệ, nhưng đủ để biến một flyby thông thường thành cột mốc lịch sử.
Bốn người đầu tiên trở lại Mặt Trăng
Đây là phi hành đoàn đầu tiên rời quỹ đạo thấp Trái Đất kể từ Apollo 17 (1972).
10 ngày đường về Mặt Trăng
SLS Block 1 đẩy Orion ra khỏi quỹ đạo Trái Đất. Tách tầng trên ICPS thành công, đưa tàu vào quỹ đạo translunar.
→ Lần đầu tiên kể từ 1972 con người rời quỹ đạo thấp Trái Đất.
Phi hành đoàn kiểm tra hệ thống sự sống, navigation và thông tin liên lạc deep-space. Cuộc gọi tàu-đến-tàu lịch sử với phi hành đoàn ISS.
→ Mỗi giờ Orion lùi xa Trái Đất khoảng 1.500 km.
Orion đạt apogee mới — xa Trái Đất hơn bất kỳ tàu chở người nào trong lịch sử. Phi hành đoàn bay cách bề mặt Mặt Trăng khoảng 4.067 dặm và là những con người đầu tiên tận mắt nhìn nửa tối.
→ Vượt kỷ lục Apollo 13 (1970) thêm 4.101 dặm sau 56 năm.
Sau cú slingshot quanh Mặt Trăng, lực hấp dẫn kéo Orion về Trái Đất. Phi hành đoàn xác nhận burn return thành công.
→ Tốc độ tương đối với Trái Đất bắt đầu tăng đều — hướng về 24.500 mph khi tái nhập.
Orion dự kiến tái nhập khí quyển và đáp xuống ngoài khơi Baja California, kết thúc sứ mệnh thử nghiệm trước Artemis III.
→ Dữ liệu nhiệt re-entry sẽ quyết định lịch hạ cánh Artemis III năm 2027.
54 phút nhật thực giữa không gian cislunar
Khi Orion lướt qua phía sau Mặt Trăng, hình học quỹ đạo tạo ra một sự kiện chưa từng có: Mặt Trăng che hoàn toàn Mặt Trời từ điểm nhìn của tàu trong khoảng 54 phút. Không có phi hành gia nào trước đây ở đúng vị trí này để chứng kiến.
Theo NASA, đây cũng là lần đầu tiên con người tận mắt nhìn nửa tối của Mặt Trăng — phần luôn quay lưng với Trái Đất. Tất cả các sứ mệnh Apollo trước đó chỉ chụp ảnh phía xa qua cửa sổ và camera bên trong tàu.
Vì sao chuyến bay này quan trọng
Artemis II không chỉ phá kỷ lục — đây là bài kiểm tra cuối cùng cho toàn bộ kiến trúc Artemis. Nếu hệ thống nhiệt re-entry, hệ sự sống dài ngày và navigation deep-space của Orion vận hành đúng như mô phỏng, NASA có cơ sở dữ liệu thực tế để hạ cánh có người lái với Artemis III.
Mỗi giây dữ liệu telemetry về từ Orion đều có giá trị: nhiệt độ cabin, bức xạ, hành vi ECLSS, độ chính xác navigation, độ ổn định thông tin liên lạc qua Deep Space Network. Đây là những tham số mà mô phỏng mặt đất không thể thay thế.
Theo NASA, Artemis III dự kiến đưa hai phi hành gia hạ cánh xuống vùng cực Nam Mặt Trăng — gần các túi nước băng có thể khai thác cho căn cứ tương lai. Dữ liệu từ Artemis II quyết định việc lịch trình này được giữ vào năm 2027 hay phải lùi lại.
Điều gì xảy ra tiếp theo
Orion dự kiến tái nhập khí quyển và đáp xuống Thái Bình Dương ngoài khơi Baja California.
NASA phân tích dữ liệu nhiệt re-entry, hao mòn khoang, và sức khỏe phi hành đoàn — báo cáo sơ bộ trong vòng vài tuần.
Sứ mệnh hạ cánh có người lái ở cực Nam Mặt Trăng — mục tiêu hiện tại là 2027, phụ thuộc dữ liệu Artemis II.
Góc nhìn Việt Nam
Khoảng cách 252.756 dặm tương đương khoảng 406.769 km — gấp khoảng 254 lần khoảng cách Hà Nội tới TP.HCM (1.600 km). Nếu phóng tầm nhìn theo hướng đó, phi hành đoàn Artemis II đang ở vị trí mà sóng radio cần khoảng 1,36 giây để truyền về Trái Đất theo lý thuyết. Với khán giả Việt Nam, sự kiện diễn ra vào rạng sáng và trưa ngày 6/4/2026 (giờ Việt Nam) — NASA TV phát trực tiếp lễ vượt kỷ lục.
Câu hỏi thường gặp
Bài liên quan
Nguồn tham khảo
- [1] NASA — Artemis II Crew Eclipses Record for Farthest Human Spaceflight (April 2026)
- [2] NASA Blog — Artemis II Flight Day 6 Lunar Flyby Updates (April 6, 2026)
- [3] Space.com — Artemis 2 astronauts head toward Earth after record-breaking Moon flyby
- [4] NPR — Artemis lunar flyby complete, crew heading home (April 7, 2026)
- [5] CBS News — Artemis Moon Lunar Flyby Live Updates
Cùng chủ đề— Sứ mệnh vũ trụ 2026: Mặt Trăng, Sao Hỏa và xa hơn nữa | ZestLab
Từ khóa liên quan
Theo dõi xu hướng mới nhất
Bookmark trang này và quay lại thường xuyên để cập nhật thông tin mới nhất.