SpaceX Starship Flight 12: Tên lửa lớn nhất thế giới phóng thành công

Starship Version 3 rời tháp Starbase ở lần thử thứ hai trong tuần. Lần đầu ngày 21/5 bị huỷ trong giờ cuối cùng do chốt thuỷ lực trên thiết bị mặt đất không qua kiểm tra an toàn — đợt dừng 24 giờ được đội SpaceX chuyển thành chu kỳ tái chuẩn bị sạch sẽ. Tại T+0, 33 động cơ Raptor của Booster 19 đánh lửa theo cấu hình V3 mới. Tách tầng diễn ra đúng lịch và booster thực hiện cú lật-đốt để đáp có kiểm soát xuống mặt nước vịnh Mexico, kết thúc nhiệm vụ như một bài kiểm tra toàn thời lượng thay vì cố bắt bằng tháp. Ship 39 tiếp tục bay theo quỹ đạo năng lượng, triển khai 20 vệ tinh Starlink giả lập khối lượng cùng 2 vệ tinh thử nghiệm có cảm biến, và tái khởi động động cơ Raptor trung tâm khoảng 39 phút sau khi phóng — chính là cú restart sâu trong không gian mà NASA cần thấy trước Artemis III. Khoảng một giờ sau cất cánh Ship 39 đáp xuống Ấn Độ Dương theo kế hoạch trong ngọn lửa. Elon Musk gọi kết quả là chuyến bay 'sử thi', có ghi nhận bất thường động cơ nhẹ trong giai đoạn booster quay về nhưng không ảnh hưởng mục tiêu sứ mệnh. Quan trọng hơn, không có chi tiết nào trên tàu phải xử lý ngẫu hứng: mọi sự kiện lớn đều xảy ra trong vòng vài giây so với mốc dự kiến.

Artemis III — sứ mệnh đưa người Mỹ trở lại Mặt Trăng đầu tiên kể từ Apollo 17 — phụ thuộc vào biến thể Starship gọi là Human Landing System (HLS). HLS phải làm điều chưa Starship nào từng làm: phóng, ghép nối với khoang Orion trong quỹ đạo Mặt Trăng, chuyển phi hành đoàn, sau đó hạ cánh chính xác bằng động cơ chính dưới điều kiện chân không sâu. Phần cuối là thao tác có rủi ro cao. Hệ thống chạy tốt cho 8 phút lên quỹ đạo không tự nhiên chạy tốt sau hàng giờ ngấm lạnh. Bay hơi nhiên liệu, bộ chấp hành thuỷ lực, bộ đánh lửa, thùng đệm — mỗi thứ phải sống sót và sau đó hoạt động theo lệnh. Cú tái khởi động T+39 phút của Flight 12 là lần đầu SpaceX trình diễn quy trình đầy đủ trên phần cứng V3. Áp lực lịch trình là có thật. NASA công khai giữ Artemis III cho cuối năm 2027. Bên trong, mỗi quý HLS trễ là chương trình kéo theo hợp đồng dịch vụ Mặt Trăng thương mại, mốc phát triển bộ đồ phi hành gia và lắp ráp Gateway.

Với Version 3 đã sống sót qua chuyến ra mắt, SpaceX công khai gợi ý Flight 13 sẽ đẩy ba ranh giới mới: triển khai Starlink khối lượng đầy đủ với vệ tinh V3 thật, cú bắt tháp cho Booster 20, và lần đầu trình diễn ghép nối tiếp nhiên liệu quỹ đạo. Mỗi điểm đều bám sát điều kiện tiên quyết của Artemis III. Trình diễn tiếp nhiên liệu là bước tiếp theo có rủi ro cao. HLS cần được nạp đầy ở quỹ đạo Trái Đất thấp trước cú đốt liên hành tinh — điều đó cần một tàu Starship tiếp dầu phóng riêng, gặp gỡ, ghép nối và chuyển nhiên liệu cryogenic trong vi trọng lực. SpaceX đã thử chuyển nhiên liệu giữa các thùng nội bộ; việc chuyển ngoài giữa hai tàu chưa bay. Với người yêu vũ trụ tại Việt Nam, hệ quả thực tế là tốc độ nâng cấp Starlink nhanh hơn. Khoang chở hàng V3 lớn hơn nghĩa là mỗi chuyến phóng có thể đưa hơn 60 vệ tinh V3 thế hệ mới, vốn được thiết kế xử lý thông lượng mỗi cell cao hơn. Các đại lý Starlink Việt Nam và dự án băng rộng nông thôn sẽ cảm nhận năng lực đó trong 12-18 tháng tới.