Giá dầu Brent chạm mốc $107.29/thùng vào ngày 23 tháng 3, 2026 -- mức cao nhất trong năm -- sau khi Iran tuyên bố sẽ đóng cửa eo biển Hormuz vô thời hạn nếu phương Tây không dỡ bỏ lệnh trừng phạt. Đây là lời đe doạ nghiêm trọng nhất từ Tehran kể từ cuộc khủng hoảng tàu dầu năm 2019, đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào trạng thái hoảng loạn và khiến giá xăng tại Việt Nam tăng lên 30,690 VND/lít.
Tại Sao Hormuz Quan Trọng?
Eo biển Hormuz, nằm giữa Iran và Oman, chỉ rộng 33km tại điểm hẹp nhất nhưng kiểm soát khoảng 20% lưu lượng dầu thô toàn cầu. Mỗi ngày, khoảng 80 tàu chở dầu đi qua đây, vận chuyển hơn 20 triệu thùng dầu từ các nước sản xuất lớn nhất Trung Đông -- Saudi Arabia, UAE, Iraq, Kuwait và Iran -- đến các thị trường tiêu thụ tại châu Á, châu Âu và Bắc Mỹ.
Bất kỳ sự gián đoạn nào tại Hormuz đều có thể gây ra cú sốc nguồn cung tức thì trên thị trường dầu thế giới. Không giống các tuyến vận tải khác có thể chuyển hướng, Hormuz hầu như không có phương án thay thế khả thi cho khối lượng vận chuyển khổng lồ này. Đường ống dẫn dầu qua Saudi Arabia có công suất tối đa chỉ 5 triệu thùng/ngày -- chưa bằng 1/4 lưu lượng qua Hormuz.
Phân Tích Giá Dầu Tháng 3
Giá dầu Brent đã tăng 18% chỉ riêng trong tháng 3/2026, từ khoảng $90.80/thùng lên $107.29. Đây là mức tăng hàng tháng lớn nhất kể từ cuộc xâm lược Ukraine tháng 2/2022. WTI -- chuẩn dầu của Mỹ -- theo sát với mức $98.56/thùng, tiệm cận ngưỡng tâm lý $100.
Theo phân tích ZestLab, mức tăng giá dầu trong tháng 3 phản ánh cả yếu tố cung -- rủi ro gián đoạn tại Hormuz -- và yếu tố cầu -- nhu cầu năng lượng mùa xuân tăng theo chu kỳ. Các quỹ đầu cơ (hedge funds) đã tăng vị thế mua ròng dầu thô lên mức cao nhất 18 tháng, theo dữ liệu từ CFTC.
Bảng So Sánh Giá Năng Lượng
| Hàng hoá | Đầu tháng 3 | 23/3/2026 | Biến động |
|---|---|---|---|
| Brent Crude | $90.80 | $107.29 | +18.2% |
| WTI Crude | $83.50 | $98.56 | +18.0% |
| Xăng RON 95 VN | 27,450 VND | 30,690 VND | +11.8% |
| Dầu Diesel VN | 24,890 VND | 27,360 VND | +9.9% |
| Khí đốt tự nhiên EU | $3.20/MMBtu | $3.85/MMBtu | +20.3% |
Diễn Biến Leo Thang Tháng 3
Mỹ tái áp đặt lệnh trừng phạt dầu mỏ Iran
Chính quyền Washington công bố gói trừng phạt mở rộng nhắm vào xuất khẩu dầu thô Iran, cấm các tổ chức tài chính quốc tế giao dịch liên quan. Brent tăng 3.2% trong phiên đầu tiên sau tin.
-> Chi phí vận chuyển container từ Trung Đông về Việt Nam tăng khoảng 8% chỉ trong tuần đầu tháng 3.
Iran tuyên bố tập trận hải quân tại Hormuz
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC) triển khai hơn 50 tàu cao tốc và hệ thống tên lửa chống hạm tại eo biển Hormuz. Các hãng bảo hiểm hàng hải tăng phí rủi ro chiến tranh lên gấp 3 lần.
-> Giá xăng RON 95 tại Việt Nam điều chỉnh tăng lần đầu tiên trong tháng, thêm 620 VND/lít.
Mỹ điều thêm tàu sân bay tới Vịnh Ba Tư
Hải quân Mỹ điều nhóm tác chiến tàu sân bay USS Nimitz tới Vịnh Ba Tư, nâng tổng lực lượng hải quân trong khu vực lên mức cao nhất kể từ năm 2020. NATO cũng tuyên bố sẵn sàng hỗ trợ.
-> Giá dầu Brent vượt mốc $100/thùng lần đầu tiên kể từ năm 2023. Vietnam Airlines thông báo tăng phụ phí nhiên liệu.
Iran đe doạ đóng cửa Hormuz vô thời hạn
Ngoại trưởng Iran phát biểu tại Liên Hợp Quốc: eo biển Hormuz sẽ bị đóng với tất cả tàu thương mại nếu phương Tây không dỡ bỏ trừng phạt. Đây là lời đe doạ mạnh nhất từ Tehran kể từ năm 2019.
-> Giá dầu tăng thêm 5% chỉ trong 1 phiên. Người tiêu dùng Việt Nam đối diện đợt tăng giá xăng lần thứ 3 trong tháng.
Brent chạm $107.29 -- Mức cao nhất năm 2026
Giá dầu Brent đạt đỉnh $107.29/thùng, WTI theo sát ở $98.56. Thị trường năng lượng toàn cầu chứng kiến mức biến động cao nhất trong 3 năm. Các nước ASEAN họp khẩn bàn biện pháp đối phó.
-> Xe máy chạy 30km/ngày tại Việt Nam, chi phí xăng tháng 3 tăng thêm khoảng 95,000 VND so với tháng trước.
Tác Động Đến Giá Xăng Việt Nam
Việt Nam nhập khẩu khoảng 70% nhu cầu xăng dầu, khiến giá bán lẻ trong nước phản ứng nhanh với biến động giá dầu thế giới. Liên Bộ Công Thương -- Tài chính điều chỉnh giá xăng theo chu kỳ 10 ngày. Với đà tăng của Brent trong tháng 3, giá xăng RON 95 đã được điều chỉnh tăng 3 lần liên tiếp, đạt 30,690 VND/lít -- mức cao nhất kể từ tháng 6/2022.
Gián Đoạn Vận Tải Biển Toàn Cầu
Cuộc khủng hoảng Hormuz không chỉ ảnh hưởng đến giá dầu mà còn gây rối loạn toàn bộ chuỗi cung ứng hàng hải. Phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh cho tàu đi qua eo biển đã tăng gấp 3 lần trong tháng 3. Một số hãng vận tải lớn -- bao gồm Maersk và MSC -- đã chuyển hướng tàu qua mũi Hảo Vọng, tăng thời gian vận chuyển thêm 7-10 ngày.
Các hãng hàng không toàn cầu cũng cảnh báo về mức tăng giá vé do chi phí nhiên liệu tăng vọt. Vietnam Airlines và Vietjet Air đều đã thông báo điều chỉnh phụ phí nhiên liệu trên các chuyến bay quốc tế. Giá vé máy bay từ Việt Nam đi châu Âu dự kiến tăng 8-12% trong quý 2/2026.
Chi phí vận chuyển container tăng 15-20% từ đầu tháng 3 cũng đặt áp lực lên giá hàng nhập khẩu tại Việt Nam, đặc biệt là nguyên vật liệu sản xuất và hàng tiêu dùng từ Trung Đông và châu Âu.
So Sánh Với Khủng Hoảng Tàu Dầu 2019
| Yếu tố | Khủng hoảng 2019 | Khủng hoảng 2026 |
|---|---|---|
| Giá Brent cao nhất | ~$72/thùng | $107.29/thùng |
| Mức đe doạ | Tấn công tàu dầu | Đóng cửa vô thời hạn |
| Phản ứng Mỹ | 1 nhóm tàu sân bay | 2 nhóm tàu sân bay + NATO |
| Thời gian căng thẳng | ~2 tháng | Đang diễn ra |
| Ảnh hưởng xăng VN | Tăng nhẹ | Tăng 3 lần liên tiếp |
Nguồn Tham Khảo
- Reuters -- Dầu thô tăng vọt khi Iran đe doạ đóng cửa Hormuz, ngày 23 tháng 3, 2026
- Bloomberg -- Giá dầu Brent tháng 3/2026: Phân tích và dự báo, ngày 23 tháng 3, 2026
- VnExpress -- Giá xăng Việt Nam tăng lần thứ 3 trong tháng 3/2026, ngày 22 tháng 3, 2026
- CFTC -- Báo cáo Commitments of Traders, tuần kết thúc ngày 18 tháng 3, 2026