Photo: Al Jazeera — Eo biển Hormuz giữa căng thẳng Mỹ-Iran
Phí quá cảnh $2 triệu: Vũ khí kinh tế mới của Iran
Kể từ cuối tháng 2 năm 2026, Iran đã áp đặt mức phí quá cảnh 2 triệu USD cho mỗi tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz — tuyến đường hàng hải chiến lược vận chuyển 20% nguồn cung dầu toàn cầu mỗi ngày. Đây là đòn đáp trả sau các đợt tấn công của liên minh Mỹ-Israel vào cơ sở hạ tầng quân sự Iran. Kết quả: lưu lượng tàu qua eo biển giảm 80% so với trước ngày 28/02, ít nhất 5 tàu bị hư hại và hơn 150 tàu mắc kẹt trong khu vực.
→ Với mỗi tàu chở 2 triệu thùng dầu, phí $2M tương đương thêm $1/thùng — chi phí này sẽ chuyển thẳng vào giá xăng tại Việt Nam.
Trump hoãn tấn công 5 ngày sau “cuộc đàm phán hiệu quả”
Photo: Al Jazeera — Hoạt động quân sự tại vùng Vịnh
Theo CNN ngày 23/03/2026, Tổng thống Trump đã hoãn các cuộc tấn công quân sự vào Iran thêm 5 ngày sau khi mô tả các cuộc đàm phán với Tehran là “hiệu quả.” Tuy nhiên, thị trường vẫn cực kỳ thận trọng — giá dầu Brent vẫn duy trì trên $112/thùng do rủi ro đột ngột leo thang vẫn hiện hữu.
→ Mỗi ngày hoãn tấn công là một ngày giá xăng không tăng thêm, nhưng không ai biết được bao lâu.
Chuỗi cung ứng dầu toàn cầu đối mặt nguy cơ đứt gãy
Theo Al Jazeera, việc eo biển Hormuz bị phong tỏa một phần đã gây ra làn sóng đầu cơ trên thị trường dầu mỏ. Các quốc gia phụ thuộc nhiều vào dầu Vịnh Ba Tư như Ấn Độ, Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc đang gấp rút tìm nguồn thay thế. Giá Brent đạt $112,87/thùng và WTI ở mức $99,04/thùng tính đến ngày 23/03/2026.
Báo cáo từ Doanh Nghiệp Hội Nhập ngày 23/03 cũng cảnh báo về nguy cơ đứt gãy nguồn cung toàn cầu, đặc biệt ảnh hưởng đến các nước nhập khẩu ròng như Việt Nam.
Photo: Al Jazeera — Tàu chở dầu tại khu vực Vịnh Ba Tư
→ Giá xăng RON 95 tại Việt Nam có thể vượt 30.000đ/lít nếu Hormuz đóng cửa hoàn toàn. Mỗi lít tăng 1.000đ = chi phí vận tải tăng, giá hàng hóa leo thang.