- Hạn chót Hormuz ngày 6/4 của Trump đã qua — Iran bác bỏ tối hậu thư
- Phi công Mỹ được giải cứu sau hơn 30 giờ lẩn trốn trên lãnh thổ Iran
- Iran bắn 3 tên lửa đạn đạo vào Qatar: 2 bị chặn, 1 trúng tàu chở dầu
- Drone Iran tấn công kho nhiên liệu sân bay Kuwait
- Dầu WTI đạt khoảng $112/thùng, tăng 37% kể từ khi chiến tranh bắt đầu
- 13 lính Mỹ thiệt mạng, 365 bị thương; 2.076+ người Iran thiệt mạng
- Israel xâm nhập Lebanon truy đuổi Hezbollah
- Iran cho phép tàu dầu Iraq qua Hormuz — nhượng bộ một phần
Hạn chót Hormuz: Đã qua
Tổng thống Trump đặt ra hạn chót ngày 6 tháng 4, 2026 cho Iran: mở eo biển Hormuz hoặc đối mặt với những gì ông gọi là "Ngày Nhà máy điện và Ngày Cầu" — đe dọa tấn công hạ tầng điện lực và giao thông then chốt của Iran. Lời đe dọa này đến trong bối cảnh Iran tiếp tục phong tỏa tuyến đường biển xử lý khoảng 20% lượng dầu toàn cầu.
Iran bác bỏ tối hậu thư, với Ngoại trưởng Iran gọi đây là "lời đe dọa rỗng từ một chính quyền tuyệt vọng." Khi hạn chót trôi qua, các nhà phân tích quốc tế theo dõi sát sao xem liệu Mỹ có thực hiện lời đe dọa hay không. Tính đến thời điểm báo cáo, chưa có cuộc tấn công quy mô lớn nào nhắm vào nhà máy điện hoặc cầu Iran, dù nguồn tin quốc phòng cho biết các gói tấn công đã sẵn sàng.
Giải cứu phi công: 30+ giờ lẩn trốn
Trong một sự kiện được mô tả là chiến dịch giải cứu phức tạp nhất kể từ cuộc xung đột bắt đầu, một phi công Mỹ bị bắn hạ trên lãnh thổ Iran đã lẩn trốn hơn 30 giờ trước khi lực lượng đặc biệt rút ra an toàn. Phi công sử dụng kỹ thuật sinh tồn và liên lạc gián đoạn với bộ chỉ huy trong khi các đội tuần tra Iran tích cực truy lùng.
Chiến dịch đòi hỏi sự phối hợp giữa JSOC (Bộ chỉ huy tác chiến đặc biệt liên hợp), tài sản trên không và các nhóm tình báo. Thành công của chiến dịch mang lại một thắng lợi tinh thần hiếm hoi giữa những thiệt hại ngày càng tăng, nhưng cũng nhấn mạnh rủi ro mà phi công Mỹ phải đối mặt khi hoạt động trong không phận Iran.
Tên lửa và drone Iran tấn công khu vực
Iran mở rộng phạm vi tấn công ra ngoài biên giới, phóng 3 tên lửa đạn đạo vào Qatar — đồng minh thân cận của Mỹ và nơi đặt căn cứ không quân al-Udeid. Hệ thống Patriot và THAAD chặn được 2 quả, nhưng quả thứ ba trúng một tàu chở dầu gần vùng biển Qatar, gây hư hại và tràn dầu. Đây là lần đầu tiên Iran trực tiếp tấn công một quốc gia Vịnh bằng tên lửa đạn đạo trong cuộc xung đột này.
Riêng biệt, drone Iran tấn công kho nhiên liệu tại sân bay Kuwait, làm hư hại cơ sở hạ tầng và tạm thời gián đoạn hoạt động hàng không dân sự. Kuwait, nước chia sẻ biên giới với Iraq và là nơi đặt nhiều cơ sở quân sự Mỹ, ngày càng bị kéo vào cuộc xung đột bất chấp lập trường trung lập. Các cuộc tấn công này cho thấy Iran sẵn sàng gia tăng chi phí cho các đồng minh của Mỹ trong khu vực.
Giá dầu và thương vong
Dầu WTI đạt khoảng $112/thùng vào ngày 36, tăng 37% kể từ khi chiến tranh bắt đầu ngày 28 tháng 2. Phong tỏa Hormuz, cùng với các cuộc tấn công vào hạ tầng dầu khu vực, đã đẩy giá nhiên liệu lên mức cao nhất kể từ 2022. Thị trường dầu phản ứng mạnh với mỗi diễn biến leo thang — mỗi cuộc tấn công mới vào hạ tầng năng lượng khiến giá tăng thêm vài dollar/thùng.
Về mặt thương vong, 13 lính Mỹ đã thiệt mạng và 365 bị thương kể từ khi xung đột bắt đầu. Phía Iran báo cáo hơn 2.076 người thiệt mạng. Israel cũng mở chiến dịch xâm nhập Lebanon truy đuổi lực lượng Hezbollah, mở thêm một mặt trận khác trong cuộc xung đột đa chiều. Trong một tín hiệu hỗn hợp, Iran cho phép tàu chở dầu Iraq đi qua eo biển Hormuz — một nhượng bộ một phần có thể nhằm giảm áp lực quốc tế.
Nhượng bộ một phần: Tàu dầu Iraq qua Hormuz
Trong một diễn biến đáng chú ý, Iran cho phép tàu chở dầu của Iraq đi qua eo biển Hormuz — một nhượng bộ một phần giữa tình hình phong tỏa. Động thái này được các nhà phân tích giải thích theo nhiều cách: một số cho rằng Iran đang cố giữ quan hệ với Iraq (đồng minh truyền thống); số khác cho rằng đây là chiến thuật nhằm chia rẽ liên minh khu vực bằng cách cho thấy Iran có thể "chọn lọc" ai bị phong tỏa.
Bất kể động cơ, việc cho phép một số tàu đi qua cho thấy phong tỏa Hormuz không toàn diện như các báo cáo ban đầu. Tuy nhiên, phần lớn tàu chở dầu thương mại vẫn bị chặn, và rủi ro bị tấn công khiến nhiều công ty vận tải từ chối đi qua ngay cả khi được phép. Phí bảo hiểm hàng hải qua eo biển đã tăng gấp 10 lần kể từ khi xung đột bắt đầu.
Tác động đến Việt Nam
Việt Nam nhập khẩu khoảng 70% nhu cầu nhiên liệu từ nước ngoài, với một phần đáng kể đến từ Trung Đông. Phong tỏa Hormuz buộc các nhà nhập khẩu tìm nguồn thay thế từ xa hơn, tăng chi phí vận chuyển. Giá xăng bán lẻ tại Việt Nam đã tăng liên tiếp qua nhiều kỳ điều chỉnh kể từ khi xung đột bắt đầu.
Ảnh hưởng lan tỏa ra nhiều lĩnh vực: chi phí vận tải hàng hóa tăng 12-18%, đẩy giá thực phẩm và vật liệu xây dựng lên. Nông dân và ngư dân — những người phụ thuộc trực tiếp vào nhiên liệu — chịu ảnh hưởng nặng nhất. Bộ Công Thương đang cân nhắc sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu để giảm sốc, nhưng quỹ có hạn và không thể bù đắp lâu dài nếu giá dầu tiếp tục ở mức cao.