Trump Tuyên Bố Phong Tỏa Hải Quân Eo Biển Hormuz Sau Đàm Phán Thất Bại
Sau 21 giờ đàm phán thất bại tại Islamabad, Trump ra lệnh hải quân Mỹ phong tỏa eo biển Hormuz. Giá dầu tăng vọt 8%.
Đăng ngày 13 tháng 4, 2026
Photo: NBC News -- Phó Tổng thống Vance tại Islamabad
Dòng thời gian: Từ đàm phán đến phong toả
Phái đoàn Mỹ đến Islamabad
Phó Tổng thống JD Vance dẫn đầu phái đoàn gồm Jared Kushner và Steve Witkoff tới thủ đô Pakistan để đàm phán trực tiếp với phía Iran. Thủ tướng Shehbaz Sharif đóng vai trò trung gian.
Thị trường chứng khoán toàn cầu tăng nhẹ 1--2% theo kỳ vọng hoà bình.
21 giờ đàm phán sụp đổ
Sau 21 giờ đàm phán liên tục, Iran từ chối từ bỏ chương trình làm giàu uranium. Phía Mỹ yêu cầu giám sát toàn diện các cơ sở hạt nhân -- điều kiện Iran coi là xâm phạm chủ quyền. Hai bên rời bàn đàm phán không đạt thoả thuận.
Giá dầu Brent tăng 3% ngay trong phiên giao dịch châu Á.
Trump ra lệnh phong toả
Tổng thống Trump tuyên bố phong toả hải quân eo biển Hormuz, gọi đây là 'biện pháp mạnh nhất còn lại trước chiến tranh toàn diện.' Nhóm tác chiến tàu sân bay USS Gerald Ford được lệnh triển khai ngay lập tức.
Giá dầu thô Brent tăng vọt thêm 8%, vượt 110 USD/thùng.
CENTCOM: Phong toả có hiệu lực
Bộ Tư lệnh Trung tâm Hoa Kỳ (CENTCOM) tuyên bố phong toả chính thức có hiệu lực từ 00:00 UTC ngày 13 tháng 4. Mọi tàu chở hàng qua eo biển phải được kiểm tra. Trung Quốc và Nga cùng lên án hành động này.
Nếu bạn đổ 50 lít xăng/tuần tại Việt Nam, chi phí có thể tăng 150.000--200.000 VND/tháng nếu phong toả kéo dài.
Tại sao đàm phán thất bại
Sau 21 giờ đàm phán liên tục tại Islamabad với sự trung gian của Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif, hai bên đã không thể thu hẹp khoảng cách trên một vấn đề cốt lõi: chương trình hạt nhân của Iran.
Yêu cầu của Mỹ
- Giám sát toàn diện các cơ sở hạt nhân
- Dừng toàn bộ hoạt động làm giàu uranium trên 3,67%
- Cho phép thanh sát viên IAEA tiếp cận không giới hạn
- Cam kết không phát triển vũ khí hạt nhân có ràng buộc pháp lý
Lập trường của Iran
- Làm giàu uranium là quyền chủ quyền theo NPT
- Từ chối thanh sát viên quốc tế tại các địa điểm quân sự
- Yêu cầu dỡ bỏ toàn bộ lệnh trừng phạt trước khi nhượng bộ
- Các cơ sở hạt nhân phục vụ mục đích dân sự, không phải vũ khí
Phó Tổng thống Vance mô tả lập trường của Iran là 'không thể chấp nhận trong bối cảnh an ninh hiện tại.' Phía Iran phản bác rằng Mỹ đang áp đặt điều kiện giống như thời kỳ thuộc địa. Thủ tướng Sharif bày tỏ thất vọng nhưng cho biết Pakistan sẵn sàng tiếp tục làm trung gian.
Chi tiết chiến dịch phong toả
Photo: NBC News / CENTCOM -- Tuyên bố phong toả
Bộ Tư lệnh Trung tâm Hoa Kỳ (CENTCOM) tuyên bố phong toả chính thức có hiệu lực từ 00:00 UTC ngày 13 tháng 4 năm 2026. Nhóm tác chiến tàu sân bay USS Gerald Ford, cùng ít nhất 2 tàu khu trục lớp Arleigh Burke và 1 tàu ngầm tấn công, đã thiết lập vùng kiểm soát quanh eo biển.
Lực lượng triển khai
Mọi tàu chở hàng đi qua eo biển phải dừng lại để kiểm tra. Tàu mang cờ Iran hoặc chở hàng cho Iran sẽ bị từ chối thông hành. Hải quân Iran tuyên bố sẵn sàng 'bảo vệ chủ quyền lãnh hải' nhưng chưa có hành động đối đầu trực tiếp.
Phản ứng thị trường dầu mỏ
Giá dầu thô Brent tăng vọt khoảng 8% ngay sau khi phong toả được tuyên bố, từ mức khoảng 102 USD/thùng lên trên 110 USD/thùng. Dầu WTI tăng tương tự, vượt 107 USD/thùng. Đây là mức tăng một ngày lớn nhất kể từ khi chiến sự Mỹ-Iran bùng phát tháng 3 năm 2026.
Theo các nhà phân tích năng lượng, nếu phong toả kéo dài trên 2 tuần, giá dầu có thể vượt 120 USD/thùng -- mức chưa từng thấy kể từ năm 2022. Các nước nhập khẩu ròng dầu mỏ như Ấn Độ, Nhật Bản, Hàn Quốc và Việt Nam sẽ chịu tác động nặng nề nhất.
Eo biển Hormuz: Huyết mạch năng lượng toàn cầu
Photo: NBC News -- Eo biển Hormuz nhìn từ trên cao
Eo biển Hormuz nằm giữa Iran và Oman, rộng chỉ khoảng 33 km tại điểm hẹp nhất. Mỗi ngày, khoảng 20-21 triệu thùng dầu -- tương đương 20% nguồn cung dầu mỏ toàn cầu -- đi qua tuyến đường biển này. Bất kỳ gián đoạn nào đều tạo ra cú sốc năng lượng lan rộng toàn cầu.
Hormuz trong con số
Phản ứng quốc tế
Bộ Ngoại giao Trung Quốc gọi phong toả là 'hành vi bá quyền vi phạm luật hàng hải quốc tế.' Trung Quốc nhập khẩu khoảng 40% dầu mỏ qua Hormuz.
Nga coi phong toả là 'leo thang nguy hiểm' và kêu gọi Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc họp khẩn cấp. Tuy nhiên, Nga hưởng lợi từ giá dầu cao.
Các đồng minh NATO không chính thức ủng hộ phong toả. Liên minh châu Âu bày tỏ lo ngại về tác động đến an ninh năng lượng.
Tổng thư ký OPEC kêu gọi tất cả các bên 'đảm bảo dòng chảy dầu mỏ không bị gián đoạn' và cảnh báo về hậu quả kinh tế toàn cầu.
Thủ tướng Sharif bày tỏ thất vọng nhưng cam kết Pakistan sẵn sàng tổ chức thêm các vòng đàm phán nếu hai bên đồng ý quay lại bàn thương lượng.
Tác động đến Việt Nam
Việt Nam là nước nhập khẩu ròng dầu mỏ và phụ thuộc lớn vào nguồn cung từ Trung Đông qua eo biển Hormuz. Phong toả hải quân sẽ tác động trực tiếp đến nền kinh tế qua nhiều kênh truyền dẫn.
Giá xăng dầu
Giá bán lẻ có thể tăng 15--20% nếu phong toả kéo dài trên 2 tuần. Mỗi hộ gia đình có xe máy chi thêm khoảng 150.000--300.000 VND/tháng cho xăng.
Nếu bạn đi làm bằng xe máy 30 km/ngày, chi phí xăng tháng tăng thêm khoảng 200.000 VND.
Vận tải biển
Chi phí container từ Trung Đông tăng 30--50% do phải đi vòng qua mũi Hảo Vọng hoặc chờ đợi kiểm tra. Thời gian giao hàng kéo dài 7--14 ngày.
Giá hàng nhập khẩu từ châu Âu, Trung Đông sẽ tăng dần trong 3--4 tuần tới.
Lạm phát
Ngân hàng Nhà nước ước tính giá dầu tăng 10% sẽ đẩy CPI tăng thêm 0.3--0.5 điểm phần trăm. Mục tiêu lạm phát 4% năm 2026 có nguy cơ bị phá vỡ.
Giá thực phẩm, hàng tiêu dùng sẽ tăng theo với độ trễ 1--2 tháng.
Tiếp theo sẽ là gì?
Tình hình vẫn đang diễn biến nhanh chóng. Các nhà phân tích đưa ra một số kịch bản có thể xảy ra trong những ngày và tuần tới.
Áp lực từ Trung Quốc, OPEC và thị trường dầu mỏ có thể buộc cả hai bên nhượng bộ. Pakistan tiếp tục đóng vai trò trung gian. Khung thời gian: 1--2 tuần.
Cả hai bên giữ vững lập trường. Giá dầu tiếp tục leo thang. Hải quân Iran thực hiện các cuộc tập trận quanh eo biển nhưng tránh đối đầu trực tiếp. Căng thẳng kéo dài nhiều tuần.
Một sự cố ngoài kiểm soát -- tàu chiến va chạm, bắn nhầm -- có thể dẫn đến xung đột trực tiếp. Khả năng thấp nhưng hậu quả cực kỳ nghiêm trọng.
Bài viết liên quan
Nguồn tham khảo
- NBC News -- Live Updates: US-Iran Fail to Reach Deal After Day of Negotiations (April 12, 2026)
- Axios -- Trump Orders Naval Blockade of Iran's Strait of Hormuz After Peace Talks Collapse (April 12, 2026)
- NPR -- U.S.-Iran Peace Talks in Islamabad Collapse (April 12, 2026)
Phân tích của ZestLab dựa trên các nguồn công khai tính đến ngày 13 tháng 4, 2026. Tình hình có thể thay đổi nhanh chóng.
Câu hỏi thường gặp
Cùng chủ đề— Xung Đột Mỹ-Iran
Từ khóa liên quan
Theo dõi xu hướng mới nhất
Bookmark trang này và quay lại thường xuyên để cập nhật thông tin mới nhất.