NASA Đi Bộ Ngoài Vũ Trụ Nâng Cấp Pin Mặt Trời ISS Chuẩn Bị Hạ Quỹ Đạo
Các phi hành gia Jessica Meir và Chris Williams thực hiện chuyến đi bộ ngoài vũ trụ 6,5 giờ ngày 18/3/2026 để lắp đặt tấm pin mặt trời cuộn thứ 7 trong 8 tấm mới, chuẩn bị hạ quỹ đạo có kiểm soát cho ISS vào năm 2030.
Những Gì Đã Xảy Ra Ngày 18 Tháng 3, 2026
Phi hành gia Jessica Meir và Chris Williams đã thực hiện chuyến đi bộ ngoài vũ trụ đầu tiên của NASA sau khoảng 10 tháng — lắp đặt cấu trúc giá đỡ cho iROSA thứ 7 trong 8 tấm pin mặt trời cuộn mới nhằm nâng cấp hệ thống điện cho ISS và chuẩn bị cho việc hạ quỹ đạo có kiểm soát vào năm 2030.
Ảnh: NASA — Phi hành gia Meir và Williams đi bộ ngoài vũ trụ bên ngoài ISS
iROSA Hoạt Động Như Thế Nào?
Tấm Pin Mặt Trời Cuộn ISS (iROSA) là giải pháp kỹ thuật tinh tế — một mảng pin mặt trời nhỏ gọn tự triển khai không cần động cơ, được thiết kế để bổ sung năng lượng cho các tấm pin nguyên bản đang lão hóa của ISS.
Thiết Kế Cuộn Không Động Cơ
iROSA được lưu trữ cuộn lại như thảm và tự triển khai bằng cách mở cuộn ra ngoài dùng các cấu trúc boom composite carbon — hoàn toàn không cần động cơ. Quá trình tự triển khai hoàn tất trong khoảng 6 phút.
[1] NASA Blog — March 18, 2026Lắp Đặt Trên Tấm Pin Cũ
Các tấm iROSA được lắp đặt trên đỉnh các tấm pin mặt trời ban đầu của ISS, vốn đã suy giảm xuống khoảng 60% công suất ban đầu sau hơn 25 năm tiếp xúc với bức xạ vũ trụ và chu kỳ nhiệt liên tục.
Kích Thước & Công Suất
Mỗi tấm iROSA có kích thước 19 x 6 mét khi triển khai đầy đủ. Toàn bộ 8 tấm sẽ bổ sung công suất điện đáng kể, đảm bảo ISS vận hành đầy đủ trong suốt giai đoạn còn lại và trong quá trình hạ quỹ đạo có kiểm soát năm 2030.
[1] Space.com — EVA ReportHỗ Trợ Hạ Quỹ Đạo Năm 2030
Hệ thống điện được nâng cấp sẽ cung cấp năng lượng cho các hệ thống đẩy và kiểm soát thái độ của ISS trong quá trình hạ quỹ đạo nhiều tháng. Không có iROSA, biên độ điện năng cho các hoạt động hạ quỹ đạo sẽ không đủ.
Jessica Meir & Chris Williams: Đội EVA
Phi hành gia Jessica Meir và Chris Williams thuộc Phi hành đoàn Expedition 72 thực hiện chuyến EVA vào ngày 18 tháng 3 năm 2026 — chuyến đi bộ ngoài vũ trụ đầu tiên của NASA sau gần 10 tháng nghỉ. Nhiệm vụ của họ tập trung vào lắp đặt bộ giá đỡ cho iROSA thứ 7 trên thanh truss port S6.
Jessica Meir
Phi hành gia kinh nghiệm với nhiều chuyến EVA trước đó trên ISS. Cô nổi tiếng với chuyến EVA toàn nữ phi hành gia năm 2019 cùng Christina Koch.
Chris Williams
Thành viên phi hành đoàn Expedition 72, tham gia chuyến EVA này như một phần trong nhiệm vụ dài hạn của mình trên Trạm Vũ trụ Quốc tế.
Ảnh: NASA — Phi hành gia thực hiện chuyến đi bộ ngoài vũ trụ bên cạnh các tấm pin mặt trời ISS
Lộ Trình Nâng Cấp iROSA: 2023 Đến 2026
Chương trình nâng cấp iROSA bắt đầu từ năm 2023 và dự kiến hoàn thành trong năm 2026 với tám tấm pin được lắp đặt đầy đủ, đảm bảo ISS có đủ điện năng cho tất cả các hoạt động còn lại.
iROSA thứ nhất và thứ hai
NASA thực hiện các chuyến đi bộ ngoài vũ trụ đầu tiên trong chương trình nâng cấp iROSA, lắp đặt hai tấm pin mặt trời cuộn đầu tiên trên ISS.
iROSA thứ ba và thứ tư
Phi hành đoàn Expedition 69 tiếp tục chương trình nâng cấp, lắp đặt thêm hai tấm iROSA, đưa tổng số lên bốn.
iROSA thứ năm và thứ sáu
Sau một kỳ nghỉ trong hoạt động EVA, phi hành đoàn Expedition 71 lắp đặt iROSA thứ năm và thứ sáu, bổ sung thêm công suất điện đáng kể cho ISS.
EVA — Chuẩn Bị iROSA Thứ 7
Phi hành gia Jessica Meir và Chris Williams rời ISS lúc 8:52 sáng EDT, thực hiện chuyến EVA 6,5 giờ để lắp đặt cấu trúc giá đỡ cho iROSA thứ 7 trên thanh truss cảng. Đây là chuyến đi bộ ngoài vũ trụ đầu tiên của NASA trong khoảng 10 tháng.
iROSA Thứ 8 — Hoàn Thành
Chuyến EVA cuối cùng sẽ lắp đặt tấm iROSA thứ tám và cuối cùng, hoàn thành toàn bộ chương trình nâng cấp điện mặt trời của ISS và đảm bảo ISS có đủ điện năng cho tất cả các hoạt động còn lại đến năm 2030.
Tại Sao ISS Cần Nâng Cấp Điện Năng Trước Khi Hạ Quỹ Đạo?
ISS có kế hoạch hạ quỹ đạo có kiểm soát vào tháng 1/2030. Quá trình này đòi hỏi điện năng đáng tin cậy để vận hành hệ thống đẩy và kiểm soát thái độ trong nhiều tháng. Chương trình iROSA đảm bảo ISS có đủ điện dự trữ cho tất cả các hoạt động cuối cùng này.
Ảnh: NASA — Lắp đặt mảng năng lượng mặt trời ISS trong chuyến đi bộ ngoài vũ trụ
Kế hoạch hạ quỹ đạo
NASA lên kế hoạch hạ quỹ đạo ISS vào tháng 1/2030 với lần tái nhập có kiểm soát vào khí quyển phía trên Nam Thái Bình Dương.
Yêu cầu điện năng
Hệ thống đẩy và kiểm soát thái độ cần điện đáng tin cậy trong nhiều tháng hạ quỹ đạo. iROSA đảm bảo biên độ điện dự trữ đủ.
Phương tiện hạ quỹ đạo SpaceX
SpaceX đang phát triển phương tiện hạ quỹ đạo tư nhân theo hợp đồng NASA để hỗ trợ lần đốt hạ quỹ đạo cuối cùng vào năm 2030.
Tuần EVA Song Song: NASA & Trung Quốc
Cùng tuần với EVA của NASA ngày 18/3, trạm vũ trụ Thiên Cung của Trung Quốc cũng thực hiện hoạt động EVA kéo dài 7 giờ — sự trùng hợp nổi bật phản ánh cuộc đua du hành vũ trụ song song giữa hai siêu cường.
EVA 6,5 giờ — Meir & Williams, lắp giá đỡ iROSA thứ 7
EVA 7 giờ — Trương Lục, EVA thứ 6 (ngang kỷ lục Trung Quốc)
▸ Nếu bạn quan tâm đến du lịch vũ trụ, ISS sẽ ngừng hoạt động vào năm 2030 — sau đó các trạm thương mại mới (Axiom, Orbital Reef) có thể cung cấp vé du lịch vũ trụ từ $55 triệu/chỗ.
Các sứ mệnh vũ trụ khác đáng theo dõi bao gồm Đài thiên văn Vera Rubin và chương trình NASA ESCAPADE Mars.